पेशाबाट पेट पालिनुपर्छ


प्रकाशित मिति :2020-05-29 09:01:19

-वसन्ती बास्तोला-

तलबबाटै दैनिक गुजारा चलाउनेको लागि यो बाँच्ने आधार हो । त्यसपछि यसमै टेकेर सपना र योजना बन्छन्, आफ्नो कमाइ अनुसारको । जब हामी काम गरेर तलब पाउँदैनौं हाम्रो हालत के होला ? पेट नै भर्न नपाएपछि योजना र रहर स्वतः नै मर्छन् । अझ आफ्नो मात्र होइन, साना छोराछोरीको पेट भर्न नसक्नु र घरभाडा तिर्न नसकेर घरबेटीको गाली खानु जस्तो अपमान र कमजोर अनुभव कहिले होला ? यसरी कर्मचारीले सपना मारेर पेट पाल्नकै लागि संघर्ष गर्न परेको उदाहरण त संकटकाबेला धेरै हुन्छन् । कोरोना भाइरस संक्रमणपछि समाचार आउन थाले ‘धेरै कम्पनीले कर्मचारीलाई बेतलबी बिदा दिए ।’ खान नपाएर मानिसले आत्महत्या गरे ।’ यिनै खबर दिने सञ्चारमाध्यमले आफ्ना कर्मचारीलाई तलब दिएका छन् त ? व्यक्तिगत स्वार्थ र प्रतिष्पर्धाका लागि आवश्यकताभन्दा बढी सञ्चारमाध्यम सञ्चालन गर्ने र पत्रकारलाई तलब नदिने चलन त पहिलेदेखि नै थियो । अहिले कोरोना भाइरस संक्रमण बहाना बनेको छ ।

अपवादबाहेक सबै पत्रकारले आफूले काम गर्ने कार्यालयलाई सबथोक ठानेका हुन्छन् । अझ घरमा आफन्त बिरामी हुँदासमेत छोडेर कामलाई प्राथमिकता दिने पत्रकार धेरै छन् । यो हाम्रो खुशी र रहरको काम हो । तर पेशा बनिसकेपछि त्यसबाट दैनिक गुजारा चल्नुपर्छ । अहिले कोरोना संक्रमणले विज्ञापन आएको छैन । सञ्चारगृह घाटामा जाने पक्का छ । तर गइनसक्दै पत्रकार कामबाट निकालिएका छन् । यस्ता विषय समाचार बन्दैनन् । किनकी पत्रकार र सञ्चारमाध्यमका निजी कुरा समाचार होइनन् । कतिले महिनौदेखिको तलब दिएका छैनन् । पत्रकार निकालिए पनि रेडियो, टीभी र अनलाइन चलेकै छन् । केही पत्रिका पनि छापिएकै छन् । जो कामबाट निकालिएका छैनन्, उनीहरूलाई कामको बोझ थपिएको छ । यसपटक रोगको कारण संकट देखिएकोले पत्रकारलाई छुट हुने अवस्था छैन । ज्यान जोखिममा राखेर, घरको भात खाएर, आफ्नै पेट्रोल र फोनको पैसा सकेर काम गरिरहेका पत्रकारले पनि तलब पाएका छैनन् । तलब त बेग्लै कुरा यतिसम्म कि संक्रमणको बेला सञ्चारगृहले आफ्ना पत्रकारलाई सुरक्षा सामाग्री दिएर काममा समेत लगाएका छैनन् । कसैको जीवनसँग खेलवाड गर्ने अधिकार के उनीहरूसँग छ ? यस कामको थालनी सरकारी सञ्चारगृहबाटै गर्नुपर्ने होइन र ?

वसन्ती बास्तोला

आफ्नै खर्चमा काम गर्दै आएका पत्रकारलाई समेत भनियो ‘कम्पनी घाटामा छ ‘कन्ट्रिव्युसन’ (योगदान) गर ।’ हैन, सञ्चारमाध्यम देश वा कुनै सामाजिक संघसंस्था हुन् र ‘कन्ट्रिव्युसन’ गर्नु पर्ने ? कामदारलाई कस्ता कस्ता समस्या पर्छन् कहिल्यै सञ्चालकको ‘कन्ट्रिव्युसन’ हुन्छ र ? कम्पनी नै टाट पल्टेको भए कर्मचारी पनि बुझ्छन् । सञ्चालकका लागि त विकल्प निस्केला तर पेट पाल्नैको लागि यही एउटा जागिर भएका मानिसको हालत के होला ? विकल्प नभेट्दासम्म छलफल चलाउने हो कि धमाधम कर्मचारी निकाल्ने ? के उनीहरूसँग मानवता छैन ? आफ्ना कर्मचारी पाल्ने उनीहरूको कर्तव्य होइन ? जब कर्मचारी धान्न सक्ने स्थिती हुदैन, सञ्चालकसहित ‘मिटिङमा’ बस्नुपर्छ र कर्मचारीलाई मानसिकरुपमा तयार बनाएर तलब दिन नसकिने कुरा भन्नुपर्छ । पहिलो र सबैभन्दा ठूलो कुरा बाँच्नु हो । त्यसैले बाँच्नको लागि पहिला उपाय खोजौं अनि सम्पत्ति जोड्ने र नाफाघाटाको कुरा गरौंला ।

मजदुर संगठन र पत्रिकाका सम्पादक त कहिल्यै तल्ला कर्मचारीका कुरा उठाउँदैनन् । यस्ता कुरा गर्नु भनेको आफै धरापमा पर्नु हो । उनीहरूका समस्या र राजनीति अर्कै विषय हुन् । धेरै कर्मचारीले एउटा कार्यालयको लागि यौवन, रहर र जीवन नै सकाएका हुन्छन् । कतिको बाध्यता होला तर रहर, मानवीयता, सामाजिक दायित्व र संस्थाको मायाले काम गरेका छन् आफ्नै घर सम्झेर । तर विपद् पर्दा निस्कन पर्ने घर केका लागि ? वर्षौदेखि आफ्नो श्रम र समय बिताएर संकटमा निस्कनु पर्दा जागिर नहुनुभन्दा बढी पीडा आत्मग्लानीको हुन्छ । घर, आफन्त र चाडपर्व पनि नभनी कार्यालयलाई दिएको समयको उत्तर अब घरमा दिनुपर्ने होला । जागिर गएपछिको आर्थिक पाटो मूल समस्या हो । त्यसपछि यस्ता कुराले निम्ताउने मानसिक तनावको पाटो अर्कै छ । अप्ठ्यारोमा समस्याको समाधान गर्न सक्छु भन्ने व्यक्ति नै व्यवसायी बन्नु पर्ने हो । उसका जिम्मेवारी पक्कै एउटा कर्मचारीकोभन्दा बढी होलान् । हामी यस्तै सोच्छौंतर थोरै लगानी गर्ने पैसा भएपछि नेतृत्व क्षमता नभएका, अरुको सम्मान नगर्ने र सञ्चारगृहको महत्व नै नबुझेका सञ्चालकको मातहतमा बौद्धिक क्षमता, स्वाभिमान र मानवीयता भएका पत्रकारले काम गर्नु परेपछि पेशा छोडेर पत्रकारिता गर्ने रहर मारेका उदाहरण पनि प्रशस्तै छन् ।

कुनै पनि व्यवसाय चलाउनुअघि व्यापारिक योजना पनि हुनुपर्छ । संकट आउन सक्ने अनुमान योजनामै हुन्छ । १/२ वर्ष कम्पनी नचले कर्मचारीलाई तलब दिनको लागि ‘व्याकअप’ पुँजी राख्नुपर्दैन ? एक महिना पनि तलब दिन नसक्ने गरि कम्पनी चलाउन कस्ले अनुमति दियो ? यसको उत्तर अब खोजिनुपर्छ । धेरै पेशा व्यवसायका मानिसले राहतको कुरा गर्न थालिसके । मैले तलब पाएको छैन भन्न त स्वाभिमानले नदिने पत्रकारले राहत कसरी माग्लान ? मागे पनि पाउलान ? पाए पनि के माग्ने र के पाउने ? यी सबै प्रश्नको उत्तर खोज्न पहिला काम गरेको पारिश्रमिक पाउनु पर्छ । उद्योग वाणिज्य महासंघलेसमेत आफ्ना कामदारलाई आधा तलब दिन सकिन्छ भनेको छ । तर संस्थाकै पदाधिकारीले तलब नदिएका समाचार आइसके । यसमा सरकारको सम्बोधन हुनु आवश्यक छ ।

हामीले सञ्चारमाध्यमको लागि मात्र हैन, देशकै नागरिकको लागि विकल्प खोज्नुपर्छ । जनआन्दोलन, माओवादी द्वन्द्व, नेपाल बन्द सबैबेला काम गराउनको लागि विकल्प देख्ने सञ्चालक संकटमा तलबको विकल्प किन देख्दैनन ? अहँ, बिलकुल देख्दैनन् । किनकी सञ्चारगृहबाट कमाएर अन्त लगानी गरेको रकम अब पत्रकारको योगदान हैन, सञ्चालकको कमाइ हो । जब कम्पनी नाफामा चल्छ, उनीहरू नाफालाई अन्त लगानी र ऐस आराममा खर्च गर्छन् । उनीहरू त्यसलाई फाइदा सम्झदैनन् । फाइदा भनेको दैनिक आउनु पर्छ । आउँछ पनि तर सधै तलब दिने वा बढाउने बेला कम्पनी घाटामा किन देखाउँछन् ? के उनीहरू सधैं घाटाको व्यवसाय गरिरहेका छन् त ? नाम कमाउन र राजनीतिक पहुँचको लागि मात्र सञ्चारगृह खोलेर पत्रकारलाई बिनातलब काम लगाइन्छ ? होइन भने उनीहरूले कम्पनी घाटामा गएको घोषणा गरि किन बन्द गर्दैनन् ? के बाध्यता वा स्वार्थ छ सञ्चारगृह घाटामा चलाउनुको ? वा घाटामा देखाउनुको ? यसरी संकट सुरु भएको १ महिनामै कर्मचारीलाई तलब खुवाउन नसकेर घाटामा गएका कम्पनी सञ्चालकको सम्पत्ति कति छ ? सम्पत्ति स्रोत घाटामै चलेका सञ्चारगृह हुन् ? यसको समाचार कसले लेख्ने र छानविन कसले गर्ने ?

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

छोरीभन्दा छोराको चाहना बढ्दो

-महिला खबर- छोरीभन्दा छोराको चाहना बढेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जनसङ्ख्या कोष (यूएनएफपीए) ले जारी गरेको विश्व जनसंख्या

आमाको सम्झनामा पत्रकारलाई स्वास्थ्य सामग्री

-महिला खबर- ललितपुर । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता तथा समाजसेवी क्षितिज भण्डारीले आमाको सम्झनामा कैलालीका

नागरिकता ऐन संशोधन गर्ने विधेयक छिटो पारित गर्न नागरिक समाजको माग

नेपाली महिला र नेपाली पुरुषवीच समान नागरिकता अधिकारको सुनिश्चित गर्न अविलम्ब संविधान संशोधन प्रकृयाको थालनी

जसले नयाँ जीवन पाए

–उन्नती चौधरी– सेफ हाउसमा आउने हिंसा प्रभावित महिलाहरू मध्ये पाँच प्रतिशत महिलाहरू पनि छैनन्, जसलाई मनोसामाजिक

सुस्मिताको ससुराबाट बलात्कार पछि परिवारले हत्या गरेको प्रहरी खुलासा

हत्या आरोपमा ससुरा, सासू, नन्द र आमाजू सार्वजनिक ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: