एक सादगी राजनीतिज्ञ– अन्तरी तिती


प्रकाशित मिति :2020-01-09 17:53:03

–विमला तुम्खेवा–

‘मान्छेलाई श्रम गर्दा जस्तो सुन्दर केही गर्दा देखिदैन ।’ यसो भनिरहँदा स्वयम् श्रममा लीन भैरहेकी हुन्छिन्, प्रदेश नम्बर एक प्रदेशसभा सदस्य कृष्णकुमारी राई । घरका सदस्यहरू कोही हङकङको आइडिवाल, कोही युकेको लाउरे, कोही हेडमास्टर, कोही वकिल, कोही सांसद, कोही मेयर । औसत नेपाली समाज अनुसार उनलाई भौतिक श्रमको आवश्यकता छैन । तर उनको दर्शन श्रमसँग जोडिएको हुनाले उनी आफ्नै सादगीमा रमाउँछिन् ।

आफ्नो चोक र घरमा भने उनी अन्तरी तिती भनेर चिन्छन् । यो विशेषण राई भाषामा सानो बैनीले ठूलो दिदीलाई गर्छ । आमरुपमा नेताको छवि जनताको नजरमा कस्तो छ ? भन्दा धेरैले नकारात्मक प्रतिक्रिया दिन्छन् तर कृष्णकुमारी राईको प्रसङ्गमा यो लागू हुदैन ।

ग्रामीण महिला जस्तै साधारण पहिरन । प्राय लुङ्गी र भेस्ट अनि बढीमा दुई सयको लोतीवाल चप्पल । आफ्ना जनतासंग सधैं सम्पर्कमा रहनको निम्ति जम्मा पन्ह्र सयको माइक्रोम्याक्स मोबाइल फोन । त्यो पनि पुरानो भैसकेको छ ।

कृष्णकुमारी राई ।                      तस्वीरः भुपेन्द्र तिम्सिना

पछाडि लगेर बनाईएको कपालको जुरो । श्रृङ्गार बिनाको सादा गहुँ गोरो अनुहार । हामीले देखिरहने, सभा समारोहमा भेटिने अन्य सांसदहरू भन्दा नितान्त फरक जीवन जिउने तरिका । पूरै नेन्सल मन्डेला स्टाईल ।

जन्म खोटाङ रतन्छा वार्ड नम्बर ५ साल्मे गाउँ । बुबा अधम बहादुर राई । आमा अपरलक्ष्मी राईको चार छोरा र आठ छोरी मध्ये छोरीतिर अन्तरी । त्यसकारण उनलाई अन्तरी तिती भनेर चिनिन्छ ।

अन्तरी तितीका बाउ बाजे नै राजनीतिमा सक्रिय । नजिकबाट नेपाली राजनीतिलाई बुझी सुनी आइन् उनी । तर आजको राजनीतिक प्रणालीप्रति एक सय असी डिग्रीको अन्तरले राईको बिमति छ । आफ्नै पार्टीभित्रको बेथितिप्रति उनी भन्छिन्, “जनताले चाहेको कम्युनिजम र सपना यस्तो थिएन । उसबेला राजा फालेपछि सबै समस्या सकिन्छ जस्तो लाग्थ्यो । तर फेरि अरु राजाहरू जन्मदा रहेछन् ।ˮ तितीको बुझाईमा अझै नेपाली राजनीतिको उमेर परिपक्व भैसकेको छैन । आशावादी हुनुपर्छ । यसो भनिरहँदा भुटेको मकै खाँदै घरमा भेट्न आएका जनतालाई सोध्दै थिईन् “के समस्या भएर आउनुभयो ?ˮ

तस्वीरः भुपेन्द्र तिम्सिना

स्कुल र कलेज जीवन हुँदै यो चारदशक लामो राजनीतिक जीवनमा स्थानीय जनताले कृष्ण कुमारी राईलाई सांसद भन्दा पनि बढी आफ्नो अभिभावकको रुपमा चिनेका छन् । गाउँमा मर्दा होस् कि बिहे पर्दा जस्तोसुकै अप्ठ्यारो र साह्रो गाह्रोमा रातदिन नभनी जनतासँगै हुन्छिन् । कतिपय अवस्थामा उनलाई बोलाईरहनु पनि पर्दैन । सुनेपछि आफै दगुरी हाल्ने ।

उनी बारे बनेका किस्सा त कतिसम्म भने बिरामीलाई कुरिरहँदा बिरामीसँगै बेडमुनि कार्टुन ओछ्याएर बिताएको रातहरू हिसाब गरेर साध्य छैन । यसरी कुर्दा आफू निदाई हाले बिरामीलाई सानो छडी राखिदिएर अप्ठ्यारो परे त्यही छडीले कोट्याएर उठाउनु है भन्दै बिताएका रातको संस्मरणलाई आफैले भने कहिले कतै उल्लेख गरिनन् । बरु उनको यो सादा जीवनशैली धेरैको निम्ति प्रेरणा भएको छ । कतिले आफ्नो हैसियत थाहा नभएको प्रतिक्रिया पनि दिन्छन् र भन्छन्, “कस्तो सांसद भएर पनि यस्तो भएर हिँडेको ।ˮ तर अन्तरी तितीलाई आफूमाथिको सबै हसीमजाक आम लाग्छ र भन्छिन्, “जनताको के दोष ? नेताले नै त्यस्तै सिकाएका छन् ।ˮ

अरु नेताहरूले उनीबाट सिक्नु पर्ने कुराहरू धेरै छन् । काठमाडौंमा हुने ठूलठूला सभा समारोहमा झुक्किएर मात्र पुग्छिन् उनी । जिल्लामै पनि अति जरुरी मिटिङ र जानै पर्ने समारोहमा मात्र भेटिन्छन् । नत्र त बिहान उठेदेखि राती नसुतेसम्म जनताकै समस्या समाधान गर्न लागि परिरहेको देखिन्छन् ।

तस्वीरः भुपेन्द्र तिम्सिना

२०५३ सालमै महेन्द्र मोरङ्ग क्याम्पसबाट इतिहासमा एम.ए पास हुन् उनी । पीएचडी गर्ने रहर छ । तर ठेगान छैन । जनताको काम गर्दागर्दै समय नै नपुग्ने कुराको सिलसिला व्यक्त गरिन् ।

प्रदेश सभामा भूमिसुधार सामाजिक सुरक्षा, स्थानीय प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन र परिचालन लगायतका नीति निर्माण गर्नेमा उनको महत्वपूर्ण भूमिका छ । स्वयम् बुबा सामाजिक कार्यकर्ता । पंचायतकालमा माईला दाजु समदत्त राई उपाध्यक्ष । सायद यही र यस्तै कारण र पारिवारिक परिवेशले हुनसक्छ, अन्तरी तितीको यति लामो राजनीतिक जीवनमा भ्रष्टाचारको दाग छैन । हुन पनि सक्दैन भन्छन्, उनलाई चिन्ने जान्नेहरू ।

पहिलो र दोस्रो संविधानसभाको चुनावमा समानुपातिक तर्फको सूचीमा रहे पनि पैसा र शक्तिको उन्मादमा रुमल्लिएको राजनीतिले उनलाई सभासद बनाएन । पार्टीभित्र पनि कहिले आफूले केही नमागेको एउटा जिउँदो उदाहरण हुन्, –अन्तरी । उनको बिचारमा नेता भनेको त जनताको सुरक्षाको चौकीदार हो । राजनीतिक जीवनको यति लामो समयमा उनले जम्मा जम्मी बुझेको यति हो । तर यसरी कति नेताले सोच्छन् यो समयमा ?

पार्टीले ईमान्दार र क्षमतावान कार्यकर्तालाई किनाराकृत गरेको उनलाई चित्त बुझेको छैन । जनताको सेवा गर्नु साधारण काम होइन । लोभ र घृणाबाट जो कोही नेता माथि उठ्न जरुरी छ । पार्टीभित्र राम्रो भन्दा पनि हाम्रो मान्छे हेरिने कारणले हिजोको दिनमा ज्यानको प्रवाह नगरि जनताका लागि संघर्ष गरेकाहरू आज गुमनाम जीवन बाँचिरहेछन् । यो आफ्नो मात्र पार्टीमा होईन, सबै पार्टीको समस्या भएको उनको बुझाइ छ । त्यसमा पनि महिलालाई अझ गाह्रो छ ।

राजनीतिक जीवनको यति लामो समयमा वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई जम्मा दुईपटक मात्र भेटेकी छन् उनले । भेट हुँदा के छ ? भन्नु हुन्थ्यो । म सबै ठिक छ भन्थे । यति नै हो ।

तस्वीरः भुपेन्द्र तिम्सिना

विश्व राजनीतिमा राम्रै ज्ञान छ । राजनीतिमा आउनु अघि सपना त शिक्षक बन्ने थियो । तर त्यो रहर राजनीतिको चापमा त्यसै सेलाउदै गयो । करिअरको सुरुका दिनहरूमा टोल र आफन्तका छोराछोरी भेला गरेर फ्रिमा टियुसन पढाई दिन्थिन् । हरेक दिन बिहान चार बजे उठेर तातो पानी खाएपछि टोल छेउको चौक झाडु लगाउनु दिनचर्या नै हो उनको ।

मान्छेको भाग्य शिक्षाले मात्र बदल्न सक्छ भन्ने कुरा जन्मदै घर परिवारमा सुन्दै आइन् उनले । यही कारणले पनि हुनसक्छ, सबैलाई पढ्नुपर्छ भन्न छुटाउदिनन् उनी । अनुभव र उमेर बढ्दै जाँदा अनि समाज देश र राजनीतिलाई गहिरिएर बुझ्दै जाँदा खास समस्या त मानिसको चरित्रमा हुँदोरहेछ भन्ने ठम्याई छ–कृष्ण कुमारी राईको ।
उनको आदर्श नेता नेल्सन मन्डेला हुन् । अनि लेखकचाहिँ पारिजात ।

दुईदशक अघि र अहिलेको अवस्थामा त्यसो त धेरै परिवर्तन आईसकेको छ । राजनीतिमा यतिका धेरै महिलाको सहभागिता बढेको छ । स्थानीय तहमा चालिस प्रतिशत महिलाको सहभागिता छ । देशले राष्ट्रपति, सभामुख, प्रधान न्यायाधीश पाईसकेको छ । यो हाम्रो सफलता हो । आउने दस बर्ष पछि महिलाको निम्ति यो राम्रो संकेत हो । जबसम्म महिलाहरू आर्थिकरुपमा सक्षम हुन सक्दैनन्, तबसम्म महिलाको जीवनमा आर्थिक परिर्वतन हुदैन भन्ने बुझाइ छ उनको । भन्छिन्, “जब मान्छेको चेतनाले पशुत्वको अन्त्य गर्नेछ, तबमात्रै समाजवाद र समानता सम्भव छ ।ˮ यसो भनिरहँदा उनको अनुहारमा एक किसिमको दृढ भावना झल्कन्थो । अन्तिममा सोधेको प्रश्नको उत्तर थियो “यो जुनीमा बिहे गर्दिन होला ।ˮ यसो भन्दा फेरि अनुहारमा उज्यालो छायोे ।

थाहा छैन, सिमोन दि वोउवारको जीवन दर्शनबाट पो उनी प्रेरित हुन् कि शायद !

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सार्वजनिक स्थानमै ज्येष्ठ नागरिकको अपमान

हतपत्त कोही पनि ज्येष्ठ नागरिक आफूमाथि भएको अपमानको विरुद्धमा बोल्न चाहदैनन् । किनकी उनीहरु जुन

गर्भवतीलाई हवाई उद्धार गरि काठमाडौं ल्याइयो

मन्त्रालयको राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रम समन्वय ईकाईले हालसम्म ९२ जना सुत्केरी तथा गर्भवती महिलाको हवाई

सुत्केरी मजदुरलाई वडा अध्यक्षको खाद्यान्न सहयोग

धनगढी । धनगढी उप–महानगरपालिका वडा नं ४ का वडा अध्यक्ष दिपक कुमार थापा क्षत्रीले दैनिक

लकडाउनमा बालबालिका माथि हुने हिंसा र अभिभावकको भूमिका

-विष्णु माया पौडेल- सन् २०१९ को अन्त्यतिर ची बाट शुरू भएको कोरोना भाइरस कोभिड १९ ले

सहकारी दिवसमा कोरोना नियन्त्रण केन्द्रको स्थापना

-महिला खबर- ललितपुर । आज ६३ औं राष्ट्रिय सहकारी दिवस । औपचारिक कार्यक्रमको आयोजना गरी देशब्यापी

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: