डान्सबारमा आक्रोस पोख्ने ति युवती


प्रकाशित मिति :2019-12-27 14:02:30

सडकबाट डान्सबारको दृश्य देखियो । भित्र जान मन लाग्यो । हामी भित्र पस्यौ । संगीतका झन्कारहरु मन्धम गतिमा थिए । नजिकको टेबलमा हामी बसेको मात्र थियौं, फोनमा कुरा गर्दै एक जना नृत्यगिंना छेउमा आइन् । उनी फोनमा कसैसँग झोक्किदै भन्दै थिइन्, “किन्ने बेच्ने त बजारमा हुन्छ, हाम्रो ठाउँमा हुँदैन । हामी कर्मचारी हौं, व्यापारी होइनौं । तपाई कस्तो पत्रकार अर्काको मर्यादामा आँच पुराएर बोल्ने ? यस्तो प्रश्न गर्न तपाइलाई लाज लाग्दैन ?” भन्दै डयाङ्ग फोन राखिन् ।

सायद उनलार्ई कसैले डान्सबारमा काम गर्ने त हो नि भन्दै गलत भावले प्रश्न गरिरहेका थिए । हामीले त्यही बुझ्यौं । हाम्रो छेउमै आएर भनिन्, “खोइ को हो, चिन्नु न जान्नु तिमी बेचिएको हो रे । तिमिलार्ई यहाँसम्म ल्याउने व्यक्ति को हो थाहा छ ? मलार्ई भन । प्रहरी बोलाएर अहिले नै समात्छौ भन्छ” उनले फोन गर्ने मान्छेले सोधेको प्रश्न बारे रिसाउदै सुनाइन् । रिसले उनका गाला राता राता भइसकेका थिए । उनको आक्रोस नसकिदै फेरि फोन बज्छ । त्योचाहिँ उनको बुवाको फोन रहेछ । उनले भनिन्, “बुवा खाना खाएर नाती लिएर सुत्नुस है । म घर आउन १ बज्छ । घर छेउ पुग्दा म कल गर्छु । ढोका खोलिदिनु होला ।”

रसना ढकाल

बानेश्वरस्थित एक डान्सबारको दृश्य हो यो । बेलुकाको ८ बजेको थियो । बानेश्वर चौकैमा रहेको डान्सबारभित्र धुवा (चुरोट)का मुस्लाहरु उडिरहेका थिए । कोही कामदार महिला टेबल सफा गरिरहेका थिए । भने कोही गितको तालमा डान्स गर्दै थिए ।

त्यतिकैमा एक महिला कामदार नजिक आइन् र उनले सिधै भनिन्, “दिदी हामी बेचिएका होइनौं” म अक्मकिए । “किन यस्तो प्रश्न गरेको” मैले सोधें उनलार्ई । “दिदी यो कस्तो समाज हो, जहाँ हामी काम गरेर पनि खान नपाउने ? कहिले पत्रकारहरुले गलत तरिकाले समाचार लेख्छन् ्कहिले संस्थाको व्यक्तिहरुले बेचिएका । कठैबरा ! जस्ता शब्द प्रयोग गर्छन् ? आखिर किन त ? हामीलाई सबैले खराब देखाएर आफू राम्रो बन्न खोज्छन् ? अचम्म छ दोहरी र डान्सबारमा काम गर्नेहरु बेचबिखनमा परेका हुन् भनेर विदेशी भूमिमा गएर भाषण दिने अनि वाहवाही कमाउने ? के हाम्रो मानव अधिकार छैन ? के यो देशमा हामीबाहेक अरु कुनै विषय नै छैन ? हामीमात्रै अरुको विषय बन्ने ? अचम्म छ” उनी थप आक्रोस पोख्नेवाला थिइन् । त्यतिकैमा उनको डान्स गर्ने पालो आयो र उनी स्टेजमा गइन् ।

साँच्चै एकछिन त उनको आक्रोसले सीमा नाघेको थियो । उनी बोलिरहँदा सुन्नेबाहेक अरु केही प्रतिक्रिया दिने पालो पाए पो । किनकी उनको त्यो आक्रोसमात्रै थिएन, आक्रोसमा सत्यता पनि थियो । उनलार्ई आफूले काम गर्ने क्षेत्रको धेरै ज्ञान रहेछ । पढेलेखेकी, बुझ्ने खालकी रहिछन् । तब न यस्तो जवाफ दिन सकिन् । होइन भने अरुले त कहाँ यस्तो जवाफ दिन सक्नु ? सानैदेखिको डान्सर बन्ने चाहाना पूरा गर्न उनी त्यहाँ काम गर्न पुगेकी थिइन् ।

यो घटनाको दुइ दिनपछि काठमाडौंको एउटा ठूलो सञ्चार गृहमा काम गर्ने वरिष्ठ पत्रकारले फोन गर्नु भो । मैले सर नमस्कार भन्न नभ्याउदै उहाँले एक भन्न सुरु गर्नु भो, “खुबै पैसा कमाइएको छ है । एनजीओमा जागिर खाएर । तपाई दोहरी र डान्सबारमा काम गर्ने महिलाहरुको लागि काम गर्नु हुन्छ है ? के छ त उनीहरुको वास्तविकता ?” मैले उहाँ पत्रकारसँग फोनमा डिसकस गर्न चाहिन । र सिधै भनें, “सर अनुसन्धान गर्दै जाँदा सबैको वास्तविकता बुझिन्छ, चाहे त्यो पत्रकार होस् वा अरु पेशामा आवद्ध व्यक्ति । हामी मात्र कामको सम्मान गरौं । पेशाको आडमा कसैले नराम्रो गरेको छ भने त्यसलार्ई खबरदारी गरौ । होइन भने कसैलार्ई होच्चाएर कसैको मर्यादामा आँच पुर्याएर कुरा नगरौं । तपाईं हामीलार्ई कसैले होच्याएर बोल्यो भने कति नराम्रो लाग्छ ? हो, मनोरञ्जन क्षेत्रमा काम गर्ने महिलाहरुलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । कृपया मेरो कार्यालयमा आउनुस्, बसेर कुरा गरौला ।” मैले फोन काटे । लाग्यो, कस्तो कुदृष्टि ? एनजीओमा जागिर खाएर खुबै पैसा कमाइन्छ भन्ने ।

आजभोली शहरमा खुबै चर्चा छ, दोहरी साँझ र डान्सबारहरुको । तर चर्चा कुन अर्थमा हो भन्ने कुराले प्रमुखता पाउँछ होला ।

हामी कामको सम्मान हुनुपर्ने कुरा गर्छौ । तर दोहोरी साँझ र डान्सबारमा काम गर्नेहरुको कामको सम्मान खै त ? यो क्षेत्रमा श्रम शोषण छ, कसैको आखाँ जादैन । आफूमाथि परेको समस्या बारे भन्न सम्बन्धित ठाउँमा गयो भने जागिर छोडेर अरु काम गर भन्दै फोकटको सल्लाह दिने । के जागिर छोडनु मात्र समस्याको निकास हो त ? उनीहरुले जागिर छोडे उनीहरुमाथि आश्रित परिवारलाई कस्ले पाल्ने ? सायद कसैलाई पनि यो हक छैन कि तिमीहरुले जागिर छोड भन्ने ।

अहिले नेपालमा एक नम्बर श्रेणीमा पर्ने लोक गायक गायिकाहरु पनि कुनै दिन दोहोरी साँभमा गित गाउथे । त्यही हो अधिकांशको जग । उनीहरुलाई राष्ट्रका गहना मान्ने, अनि उनीहरुको गायन कला हुर्के बढेको भूमिमा काम गरिरहेकाहरुलाईचाहिँ हेला गर्न मिल्छ ? त्यो क्षेत्रलाई हेयको दृष्टीले हेर्न मिल्छ ?

प्राकृतिक प्रकोप तथा राजनीतिक कारण आन्तरिक बेचबिखनमा परेकाहरुको पहिलो रोजाइको क्षेत्र दोहोरी र डान्सबार हुने गरेको छ । यसैबाट उनीहरुले आफनो आवश्यकता पूरा गरिरहेका छन् । देश विदेशमा कार्यक्रमहरु प्रस्तुत गरिरहेका छन् ।

अहिले नेपालमा एक नम्बर श्रेणीमा पर्ने लोक गायक गायिकाहरु पनि कुनै दिन दोहोरी साँभमा गित गाउथे । त्यही हो अधिकांशको जग । उनीहरुलाई राष्ट्रका गहना मान्ने, अनि उनीहरुको गायन कला हुर्के बढेको भूमिमा काम गरिरहेकाहरुलाईचाहिँ हेला गर्न मिल्छ ? त्यो क्षेत्रलाई हेयको दृष्टीले हेर्न मिल्छ ?

काठमाडौंभित्र खुलेका डान्सबार र दोहोरीको ठयाक्कै आँकडा कसैसँग पनि छैन । राज्यको उपस्थित यस क्षेत्रमा देखिएको छैन । पर्यटन क्षेत्रलाई बढावा दिने मनोरञ्जन क्षेत्र ओझेलमा पर्दै गएको छ । यही क्षेत्रलाई आधार बनाएर हजारौं युवा युवती आफ्नो जीविकोपार्जन गर्दैछन् । तर नकारात्मक टिप्पणीबाहेक मनोरञ्जन क्षेत्रको वृद्धि विकासका लागि कसैको ध्यान गएको छैन ।

राज्यले सात समुन्द्र पारी गएर काम गर्ने श्रमिकहरुलाई हेर्‍यो। उनीहरुका समस्या बारे बुझ्यो । तर आफ्नै मुलुकमा मनोरञ्जन क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिक महिलाहरुको अवस्थालाई हेर्न सक्दैन ।

श्रम ऐन २०७४ ले दिएको प्रावधानहरु यस क्षेत्रमा कतिको लागू छन या छैनन् त्यस विषयमा सम्बन्धित मन्त्रालय मौन छ । के यो पितृसत्तालाई महिलाहरु आर्थिकरुपमा सशक्त भएको नपचेको हो ? यदि त्यसो होइन भने वास्तविक श्रमिक महिलाहरुको मानव अधिकारको वकालत गर्न आएका संस्थाहरु किन छायाँमा ? यसको खोजी राज्यले गर्नु पर्दैन ?

नेपाल सरकारले २०७६ लाई लैंगिक हिंसा विरुद्धको वर्ष घोषणा गरेको छ । सोही बमोजिक अभियान गरिरहेको छ । यस अभियानमा महिला र पुरुष बिच समानता कायम गर्नु, दुवैको मानव अधिकारको सुरक्षा गर्नु राज्यको दायित्व हो । भने नागरिक पनि आफू सचेत बन्नु आवश्यक छ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

काखमा बच्चा बोकेकी महिलामाथि प्रहरीद्वारा निर्घात कुटपिट(हेर्नुहोस् भिडियो)

बच्चा बोकेकी महिला हेमा श्रेष्ठ हुन् भने उनलाई कुटपिट गर्ने प्रहरी प्रभाग भैंसेपाटी ललितपुरका इन्स्पेक्टर

महिला टी–२० को फाइनल हेर्नेको संख्या ठूलो हुने

ललितपुर । महिला टी–२० विश्वकपको फाइनल हेर्न ठूलो सङ्ख्या दर्शक उपस्थित हुने भएका छन् ।

बालिका बलात्कार गर्ने पक्राउ

धनुषा । बालिका बलात्कार गरेको आरोपमा प्रहरीले नगराइन नगरपालिका ७ देवडिहाका २५ वर्षीय दिलसाज नदाफलाई

म ननभर्जिन केटी

–उन्नती चौधरी– छोरी मान्छेमा मात्रै खोजिने भर्जिनिटी भन्ने चिज छोरा मान्छेमा चाहिँ किन खोजिन्न होला

सुस्त मनस्थिति भएकी किशोरी बलात्कृत

बझाङ । जिल्लाको दुर्गाथलीमा सुस्त मनस्थिति भएकी किशोरी बलात्कृत भएकी छन् । किशोरी गर्भवती भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: