मेरो डर तिम्रो स्वतन्त्रता ?


प्रकाशित मिति :2019-08-29 18:50:18

-संगिता भण्डारी-

मेरी हजुरआमा भन्नुहुन्थ्यो रे ‘साँच्चै यो दुनियाँ, यो संसार भनेको के चै रैछ ?’

हजुरबुबाले बडो शालिन तरिकाले हजुरआमालाई सम्झाउनु हुन्थ्यो रे –’यो घर , यो आँगन, यो खेतबारी, वनजंगल, अनि तिम्रो माईती यही त हो नि दुनियाँ अनि संसार ।’

हजुबुबाको जवाफ सुनेर हजुरआमा मख्ख हुनुभो । बरु उहाँले आफैलाई ‘मेरै अगाडि संसार रहेछ, मैले देख्नै सकिन बुद्दु नै रहेछु ।’ भन्नुभएको थियो रे ।

त्यो समय चुलो चौकोलाई संसार ठान्ने मेरी हजुरआमा मात्रै थिइनन् । उहाँ जस्ता धेरै महिला थिए । आज, त्यो समय केही फेरिएको छ ।

महिलाको संसार चुलो चौको होइन भन्ने बुझाइ बिस्तारै फैलिदै गयो । महिलाको पनि संसार फराकिलो छ भन्ने अनुभुती गराउने अभियान हाम्रा अगुवा महिलाहरुले शिक्षा प्राप्ती गर्ने आन्दोलनबाट अघि सारे ।

त्यो अभियान गाउँसम्म पुग्यो । छोरीहरुलाई पनि शिक्षित बनाउनु पर्छ भन्ने अभियान अघि बढ्यो । यही अभियान स्वरुप महिलाहरुले पढ्ने मौका पाए । परिवर्तन विगुल फुकेर नेपालमा भएका सामाजिक आन्दोलनको अग्र मोर्चा महिलाले सम्हाले ।

तिनै आन्दोलनको परिणाम, कानूनमै आरक्षणको व्यवस्था पनि गरेको छ । घुम्टो ओढ्ने हजुरआमा र घुम्टो भित्रै लुकिरहुन् भन्ने चाहने हजुरबुवाहरुको भन्दा आज हामी फरक रुप देख्छांै ।

चुलोचौकोलाई मात्र संसार ठान्ने अवस्था आज निकै कम छ । बाहिरबाट हेर्दा लाग्छ, सामाज परिवर्तन भईसकेको छ । सामाजले कोल्टे फेरिसकेको छ ।

आज हामी लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा छौँ । विभिन्न क्षेत्रमा महिला सहभागिता बढेको छ । हाम्रो देशमा विकासको गति बढिरहेको छ । कानूनी रुपमा पनि महिला पक्षीय कानूनहरु बनेका छन् ।

तर, बिडम्बना ! छोरीहरु निर्धक्क आफ्नो संसार आफै फरकाकिलो बनाउने वातावरण अझै बनिसकेको छैन हिजो मेरो हजुरआमाको आँखामा घरभित्रको साँघुरो घेराले निम्त्याएको आँशु थियो । आज मेरी छोरीको आँखामा पनि आँशु देखिरहेको छु म । हिजो हजुरबाले हजुरआमालाई घुम्टो खोलेको बहानामा यातना दिन्थे । आज मेरी आमालाई घरबाट बाहिर निस्किएको निहुँमा कुटीएको छ । मेरा छोरीको पुस्ताले आफ्नो अधिकार प्राप्तीको माग राख्दा चरित्रहीनको संज्ञा पाएका छन् ।

एकपटक गहिरिएर सोचौं त, हिजो हजुरआमा चरित्रकै कारण कुटिएकी थिइन् । आज पनि मेरी छोरीको आँखामा आँशु चरित्रकै कारण आएको छ । विकास सडक बनेर मात्रै हुँदो रहेछ त ? अब तपाईं नै भन्नुस्, सोचाइमा परिवर्तन नभइ कहाँ हुँदो रहेछ त विकास ?

पहिले महिलाले भोगेको पीडाको तह फरक होला तर आजपनि महिलाको पीडाको स्तर घटेको छैन । मुख्य गरि उनको चरित्रसँग जोडिएको त पीडाका तहहरु पनि । महिलाको चरित्र मापन हुने कारण उनसँग भएको पाठेघर नै हो । मानव जगतको सिर्जनाको अलौकिक उर्वर भूमी हो महिलााके पाठेघर । तर, त्यही कारणले उनको चरित्र निर्धारण गरिनु कत्तिको जायज होला ?

एकपटक गहिरिएर सोचौं त, हिजो हजुरआमा चरित्रकै कारण कुटिएकी थिइन् । आज पनि मेरी छोरीको आँखामा आँशु चरित्रकै कारण आएको छ । विकास सडक बनेर मात्रै हुँदो रहेछ त ?

अर्को यथार्थमा जाउँ । महिला चरित्रहीन हुने मुख्य कारक पुरुष नै हुन् । जब एक वा अरु पुरुषसँग उनको नाम जोडिएर कुरा चल्छ तब भन्छन्, चरित्रहीन । महिला चरित्रहीन हुँदा त्यो पुरुष निर्दोष मानिन्छ हाम्रो समाजमा ?

वाह ! मेरो सामाज । त्यही काम पुरुषले गर्दा मर्द कहलिने अनि फसाइएका महिलाहरु चाहीँ चरित्रहीन ।

विकासका चर्का नारासहित भाषण ठोक्दै हिँड्ने महापुरुषहरुलाई पटक पटक प्रश्न गर्न मन लाग्छ मलाई, – जब एउटा काम गर्दा महिला भएकै कारण उसले अपमानित हुनुपर्छ अनि पुरुषले पुरुषत्वको गर्ब गर्दै हिँड्छ भने त्यसलाई त्यसलाई विकासको परिभाषामा कसरी समेट्ने ?

महिलालाई मनोरञ्जनको साधनका रुपमा बुझ्ने यो समाज खुलमखुल्ला महिलालाई वेश्या भन्छ । तर, पुरुषलाई वेश्या भनेर अपमाननित गर्न सक्दैन । यस्तो समाजमा मेरी छोरीले कसरी सुरक्षा महसुस गर्छे ?

महिलाको तथाकथित ‘चरित्र’लाई प्रगतीको ट्याग ठान्ने यो समाज छोरा घरबाट बाहिर निस्किँदा उजन्मजात अधिकार ठान्छ । छोरीको लागि भने घेराबन्दी लगाउँछ ।

म पटक पटक आफैलाई प्रश्न गर्छु, विकास के हो हँ ?

वाह ! मेरो सामाज । त्यही काम पुरुषले गर्दा मर्द कहलिने अनि फसाइएका महिलाहरु चाहीँ चरित्रहीन ।

हुन त विकासको विकसित परिभाषा विकासविद्हरुले गर्नुहोला । म भने आफ्नो प्रश्नको जवाफ आफैसँग खोज्छु, ‘महिलालाई संकुचित गर्ने अनावश्यक कुसंस्कार जीवित रहेसम्म हामी विकास भएको कसरी ठानौंला ?

छोरी घरबाट निस्किएपछि सकुशल घर फर्किली भन्ने ढुक्क हुन नसक्ने समाजमा बसेका हामी विकासको कुन चरणमा छौं हँ ? यी अवस्थाको दोषी को ? तपाईं, म वा हामी सबै ?

चरित्रहीन नारी होईन नारीलाई चरित्रहिन बनाउन बाध्य बनाउने पुरुषलाई चरित्रवान बनाउने समय आएको छ । हरेक अभिभावकले आफ्ना पुरुष सन्तानलाई चरित्रवान बनाउन ढिला हुनलागिसक्यो ।

म एकपटक पुरुष दाजुभाइलाई सोध्न चाहन्छु, तिमीले आफ्नै दिदीबहिनीलाई गरेझैं सम्मान एक अपरिचित महिलालाई गर्छौ ? यदि गर्दैनौं भने आजैबाट थालौं त, अनि समाज विकासको चरण यहीँबाट सुरु हुन्छ । किनकी, तिमी पनि यही समाजको मानव हौ । जो स्वतन्त्र हिँडिरहेका छौं । अनि तिम्रो आफ्नै छोरी, बहिनी, आमा, श्रीमती त्रासैत्रासमा हिँड्छे । तिमी स्वतन्त्र हुँदा उ डराउँछे भने तिमीले कसरी चैनको श्वास फेर्छौ भन त ! अन्तिममा मलाई यो पनि जवाफ देउ त, तिमी स्वतन्त्र हुँदा म किन त्रासमा हिँड्नुपर्ने ?

(लेखक अमरगढी नगरपालिकाका उपप्रमुख हुनुहुन्छ ।)

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

रुकुम घटनाः बिर्सिएकी एक किशोरी

-मञ्जु मिश्र- ‘त्यो केटीले गर्दा तीन जना निर्दोष युवाहरुको ज्यान गयो, ‘इज्जतदार’ घरको ‘इज्जत’ जोखममा पर्‍यो

दाइजोको निहुँमा आठ महिनाकी गर्भवतीको हत्या, प्रहरीले किटानी जाहेरी दर्ता गरेन

–महिला खबर– रेखादेवीका दाइ रोशनका अनुसार २० लाख खर्चेर गरिएको विवाहमा खेत बेचेर ११ लाख दाइजो

पश्चिम रुकुम घटनाको अध्ययन गर्न छानबिन समिति गठन

ललितपुर । सरकारले पश्चिम रुकुमको जातीय हिंसाबारे अध्ययन गर्न ५ सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरेको

मर्यादित महिनावारी सम्बन्धमा वेबिनार

मर्यादित महिनावारी मूलप्रवाहीकरण गर्न मन्त्रालयले सम्पूर्ण सरोकारवालालाई अपिलसमेत गरेको छ ।

रगतको कथा

अनि रजस्वलाको रगतसमेत नछाड्नेहरुलाई सझाउन मन छ अपमानको बदलामा द्रौपदीले महाभारत रचेको कुरा ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: