अमानवीय यातना भाेग्दै २७ पत्रकार महिला


प्रकाशित मिति :2019-03-08 16:44:52

विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाउँदै गर्दा सीमा बिहिन रिपोर्टर (आरएसएफ) ले उल्लेख गरेको छ कि, विश्वभरमा २७ महिला पत्रकार अहिले हिरासतमा छन् । केहीलाई अमानवीय अवस्थामा राखिएको छ र केही अत्याचार र यौन दुर्व्यवहारको शिकार भएका छन् । आरएसएफले उनीहरूको बिना सर्त तत्काल रिहाइको लागि आह्वान गरेको छ ।

धेरै भन्दा धेरै महिला पत्रकारितामा प्रवेश गर्दै गर्दा सामन्ती शासनको क्रुर उत्पीडनबाट महिला पत्रकारहरु शिकार हुने संख्या पनि बढेको छ । आरएसएफको अभिलेख अनुसार, फेब्रुअरीको अन्त्यसम्ममा जेलमा रहेका ३ सय ३४ पत्रकारमध्य २७ जना (८ प्रतिशत) महिला थिए । पाँच वर्षअघि, कैद गरिएका पत्रकारहरू मध्य केवल ३५ महिला थिए ।

यी महिला पत्रकार ९ देशहरूमा बन्दी छन् । ईरान र चीन महिला पत्रकारहरुको दुई सबैभन्दा ठूलो जेल हुन् । जहाँ सात–सात महिलाहरुलाई बन्दी बनाइएको छ । त्यसपछि टर्की पर्दछ जहाँ चार महिला पत्रकारलाई थुनामा राखिएको छ ।

साउदी अरेबियामा तीन महिला पत्रकार पक्रिएका छन् । भियतनाममा दुई र इजिप्ट, बहराइन, सिरिया र निकारागुआ एक÷एक महिला पत्रकार थुनामा छन् ।

तिनीहरू लेखका लागि लक्षित सबैभन्दा खराब अपराधहरूको आरोप लगाइयो । तथ्याङ्कहरूले तिनीहरुका लेख वा सामाजिक सञ्जालका पोष्टहरूका कारण लक्षित गरिएका भनिएपनि यी महिलाहरू प्रायः ‘आतंकवादी प्रचार’ ‘एक आतंकवादी समूहको सदस्यता’, वा ‘विदेशी संस्थाहरूसँग संदिग्ध सम्पर्क’ को आरोपमा पक्राउ परेका छन् । यद्यपि, अस्पष्ट र अप्रत्याशित, यस प्रकारका आरोपहरू लामो जेलका सर्तहरू लागू गर्न प्रयोग गरिन्छ ।

ईरानमा, पत्रकार र मानव अधिकारको संरक्षक नर्गेस मोहम्मद पाइनवेवे ब्लग सम्पादक हेंग्गामे शाहीदीलाई ‘राष्ट्रिय सुरक्षा र इस्लामिक गणतन्त्र विरुद्धको ‘षड्यन्त्र’ र ‘न्याय’ प्रणालीको ‘अपमान’ को आरोपमा क्रमशः १० र १२ वर्षको जेल सजाय भएको थियो ।

बेलायत र ईरान द्विपक्षीय नागरिकता भएको रोया सबरी नागड नोबाखत्ले २०१४ मा उनको फेसबुक पोष्टको लागि शुरुमा २० वर्षको जेल सजाय पाएका थिए । योपछि पाँच वर्षमा घटाइएको थियो ।

आजीवन सजाय

केही देशहरूमा बाह्य आवाजहरू खारेज गर्नका लागि सम्भावित लामो जेल सर्तहरू लागू गर्न कुनै पनि आरक्षण छैन । जुन चीन मा छ । युगोल मुस्लिम सामुदायिक सदस्य र समाचार वेबसाइट सालकिनका सम्पादकको गुल्मीरा इमीन लाई २०१० मा ‘अलगाववाद’ र ‘राज्य रहस्य खेलेको’ आरोपमा आजीवन कारावासको सजाय भएको थियो ।

एक प्रसिद्ध ७४ वर्षीया पत्रकार नजीली इलकैकले टर्कीमा यस्तै सजाय पाइन् । जुलाई २०१६ मा असफल कु प्रयासको पूर्बसन्ध्यामा एक टिभी प्रसारणमा सरकारको आलोचना गरेको कारण उनी र दुई पुरुष साथीहरू एल्टन दाजु भाइहरूलाई आजीवन काराबासको सजाय दिइयो जहाँ क्षमाको कुनै पनि मौका छैन ।

‘आरएसएफ सचिव (महासचिव क्रिस्टोपी डेलोयरले भने, ‘२७ जना महिला पत्रकार अहिले उनीहरूको स्वतन्त्रताबाट बञ्चित छन् किनभने तिनीहरूले लेखेका थिए । साहसी भई बोल्थे । तिनीहरू अक्सर असामान्य र गलत सजायको शिकार हुन्छन् । उनीहरू तिनीहरूका पुरुष सहकर्मीहरू जस्तै जेल सजाय, र कहिलेकाहीँ यातना र यौन दुव्र्यवहारको शिकार हुन्छन् । हामी उनको तत्काल रिहाईको लागि आह्वान गर्दछौं र हामी संयुक्त राष्ट्रसंघलाई यी घटनाहरू हेर्न आग्रह गर्दछौं ।’

‘अमानवीय’ अवस्थाहरू

महिलाहरू, तिनीहरूका सहकर्मीहरू जस्तै, अत्यन्तै कठोर कैदीको अवस्थाको अधीनमा छन् । निकारागुआ टिभी समाचार च्यानलको समाचार निर्देशक लुसिआ पिनडेन उब्उ, डिसेम्बरको अन्त्यमा महिला जेलमा पठाउनुअघि मनागुआको एल चिपपोटोको उच्च सुरक्षा जेलमा ४१ दिन बिताइन् । एल चिपोटका अवस्था जहाँ पूर्व सोमोजा परिवारको तानाशाहीले आफ्नो राजनीतिक कैदीहरूलाई शंका गर्न प्रयोग गर्यो, जुन अमानवीय हो ।

एक जना भियतनामी ब्लगर ट्रान थी ना जसले आप्रबासी कामदारहरुको बचाउ गरे उनलाई गिरफ्तारीपछि ६ महिनासम्म नजरबन्दमा राखियो । र, जुलाइ २५, २०१७ मा ‘राज्य विरोधी प्रचार’ अरोपमा ९ वर्षको जेल सजाय सुनाइयो ।

उनलाई लगभग एक वर्षसम्म कसैसँग पनि फोन सम्पर्क गर्न र भेटघाट दिइएन किनभने उनले अपराध स्वीकार्न अस्वीकार गरिन् । उनको वकिल, जसलाई एक पटक मात्र भेट्न मात्र सक्षम थिए, तीनले भने, ‘उनको स्वास्थ्य खतरामा छ ।’

ईरानमा बन्दीहरूको नियमित चिकित्सा सेवालाई निरन्तर रूपमा अस्वीकार गरिन्छ । चाहे ग्रिकक, जुन देशको सबैभन्दा खराब जेलहरूमध्ये एक हो, जहाँ सुफी वेबसाइट मजजवान नुरको लागि काम गर्ने तीन महिला सेपीद मोरादी, अविशा जलालेदीन र शिम एन्टेसरीले पाँच वर्षको जेल सजाय भोगिरहेका छन् ।

ईरानमा बन्दी महिला पत्रकारहरू प्रायजसो जेलको अवस्था पर्याप्त स्वास्थ्य सुविधाको कमीको विरोधमा खतरनाक भोक हडतालमा संलग्न हुन्छन् ।

धेरै संयुक्त राष्ट्रसंघीय रिपोर्टहरूले पुष्टि गरेका छन्, ईरानका महिला बन्दीहरू पुरुष बन्दीहरू भन्दा बढी बिरामी हुन्छन् । महिला बन्दीहरूको अवस्था ईरानको अल्ट्रा, रूढिवादी समाजले लादेको पुरुष र महिलाको अलगाव, बौद्धिक र इस्लामिक शासनका आलोचकप्रतिको परम्परागत घृणाको कारणले बढेको छ ।

‘जेलमा स्वास्थ्य अवस्था पुरुषहरुको लागि एकदमै खराब छ, तर जेलमा स्वच्छताको कमी महिलाहरुको लागि अधिक भयानक र समस्याग्रस्त’ नर्गेस मोदीका पति ताग रहमानीले भने ।

यातना , अपमान र यौन दुर्व्यवहार

तिनीहरूलाई कुनै पनि खराब प्रकारकोदुर्व्यवहारको लागि छाडिएन । चीनमा, गुलमरा इमीनलाई उनको वकिललाई नभेटाइ कागजातहरू हस्ताक्षर गर्न बाध्य पारियो । महिलाहरुको लागि, शारीरिक यातना बलात्कार र यौन दुर्व्यवहारको धम्की मिश्रित हुन्छ ।

शोरूक अम्जाद अहमद अलसएद एक फोटो पत्रकारको परिवारको अनुसार, उनको २५ मार्च, २०१८ मा इजिप्टमा गिरफ्तार भएको थियो । उनलाई सार्वजनिक सुव्यवस्था खल्बल्याउने उद्देश्यको साथ एक वेबसाइट बनाएको र निसन्देही मुस्लिम ब्रदरहुडसँग सम्बन्धित भएको स्वीकार नगरुन्जेल बेहोस हुने गरि कुट्नुको साथै बलात्कारको धम्की दिइएको थियो ।

त्यहाँ दुई सउदी महिला पत्रकार, ईमान अल नाफ्जन, जो साऊदी महिलाको रूपमा ब्लग लेख्थिन् र नाफ अब्दुलाजिज अल यरवी, जो अरब नुनका लागि र अन्य वेबसाइटहरूका लागि लेख्थिन उनका बारेमा धेरै चिन्ता जाहेर गरिएको छ ।

साउदी मानवअधिकार गैर सरकारी संगठन अल(कस्स)को अनुसार, तिनीहरू महिला अधिकार कार्यकर्ताहरु मध्यका थिए, जसलाई २०१८ को वसन्तमा यातना दिँदै हिरासतमा लिइयो । जसमध्य केहीलाई यौन दुर्व्यवहार गर्दै कपडा खोल्न लगाएर, अरु बन्दीहरुलाई अंकमाल गर्न बाध्य पार्दै नग्न फोटो खिचिएको थियो ।

हिरासतमै बेपत्ता

साउदी अधिकारीहरूले अझै पनि नफजान र यरवीको विरुद्ध के आरोप लगाइएको हो ? भनेका छैनन् । अन्य ६ महिला पत्रकार अहिले विश्वको अन्य भागहरूमा अनुसन्धान बिना हिरासतमा छन् ।

केही घटनामा, तिनीहरूका परिवारले तिनीहरूसँग सबै सम्पर्क गुमाएका छन् । चीनमा, कसैलाई पनि थाहा छैन कि ती तीन महिला पत्रकार, झांग जीक्सीन, क्विन चाओ र ली जाओक्सुको अवस्था के छ ? जो सन् २०१५, २०१६ र क्रमशः २०१७ मा गिरफ्तार गरिएका थिए ।

सिरियाका ब्लगर तल अलमल्लूलाई पनि हिरासतबाटै हराइन् । सन् २०११ मा उनीलाइ पाँच वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो जो लामो समय अगाडि रिहा भइसकेको हुनुपथ्र्यो ।

उनी अन्तिम पटक २०१६ मा जिवीत देखिएकी थिइन् । जब उनलाई दमस्कसमा राज्य सुरक्षा जेलका लागि हस्तान्तरण गरिएको थियो । डिसेम्बर २००९ मा उनको गिरफ्तारीको समयमा उनी संसारकै सबैभन्दा सानी महिला पत्रकार थिइन्, जो गीरफ्तारमा परेकी थिइन् । त्यतिबेला उनी १८ वर्षकी मात्र थिइन् । जो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा लामो समय जेलमा कैद हुनेमा पर्छिन् ।

एजेन्सीको सहयोगमा

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सञ्चारिका महासचिव तुम्खेवाको हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे सार्वजनिक

-महिला खबर- ललितपुर । सञ्चारिका समूहकी महासचिव तथा कवि विमला तुम्खेवाको हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे

वडा अध्यक्षले नै गरे १६ वर्षे बालिकासँग विहे

-महिला खबर- खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका वडा नम्बर ६ का वडाध्यक्ष रमेश कुमार राउतले १६ वर्ष

बालिका आश्रममा सौन्दर्यकर्मीको स्थापना दिवस

-महिला खबर- देवघाट । राष्ट्रिय सौन्दर्यकर्मी युनियन नेपाल प्रदेश न,३ ले आफ्नो ११ औं स्थापना दिवस

सबैका लागि समानता (तस्वीरमा)

–महिला खबर– आज विश्व समाज कार्य दिवस । सामाजिक क्षेत्रका व्यक्तिहरुले विभिन्न कार्यक्रम गरि मनाएका छन्

महिला मात्रै पढ्ने क्याम्पसमा पुरुष प्रमुख

–महिला खबर– पद्मकन्या क्याम्पसका प्राध्यापक, विद्यार्थी तथा कर्मचारीले महिला क्याम्पस प्रमुख हुनुपर्ने माग राखि लगातार

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: