सोच बदलौं, व्यवहार बदलौं


सन्दर्भ : अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस

प्रकाशित मिति :2019-03-08 12:58:14

आज १ सय ९ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस । समान कामको समान ज्यालाको लागि महिलाहरुले आन्दोलन सुरु गरिएको ऐतिहासिक दिन ।

पसिनाको मूल्य बराबर मागेर थालिएको आन्दोलन सन् १९९७ देखि आजसम्म आइपुग्दा महिलाका अवस्था फेरिएका छन् । आन्दोलनका तरिका र महिलाका माग बदलिएका छन् । तर, लैंगिक समानता स्थापित भइसकेको छैन ।

१ सय ९ वर्षसम्म आइपुग्दा हामी अझै समानताकै लडाईंमा छौं । महिलाले पुरुष समान राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक हैसियत पाउन संघर्षका अझ धेरै चरण बाँकी छ ।

नेपालकै कुरा गर्दा २०१७ सालमा पहिलो पटक यो दिवस मनाइएको थियो । त्यतिबेलादेखि आजसम्म आइपुग्दा नेपाली महिलाले केही महत्वपूर्ण अधिकारहरु पाएका छन् ।

बदलिँदो देशको संघीय स्वरुपसँगै महिलाका लागि अवसर पनि आएका छन् । देशमा स्थापित तीन तहका सरकारमा महिलाले महत्वपूर्ण स्थान पाए । स्थानीय तहमा आरक्षणबाट नै भए पनि कम्तिमा ४० प्रतिशत महिला सहभागिता छ । प्रदेशसभामा पनि महिलाले सहभागिता आशालाग्दो छ । संघीय संसदमा ३३ प्रतिशत महिलाको सहभागिता छ ।

सहभागिताको दृष्टिले विश्लेषण गर्दा नेपालजस्तो देशको लागि पनि यो उपलब्धीमूलक मान्न सकिन्छ । तर, देशको कार्यकारी हैसियतमा रहेका स्थानीय कार्यपालिका, प्रदेश कार्यपालिका, केन्द्रीय सरकारमा महिलाको सहभागिता अत्यन्त न्यून छ ।

देशको संविधानले नै राज्यका हरेक तहमा समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तका आधारमा महिलाको सहभागिता रहने उल्लेख गरिसकेको छ । कम्तिमा कार्यकारी तहमा संविधानले निर्देशित गरेअनुरुप महिला सहभागिता जरुरी छ ।

अर्को महत्वपूर्ण पक्ष, महिलाको सामाजिक सुरक्षा निकै कमजोर भएका पछिल्ला घटनाहरूले देखाइरहेका छन् । सार्वजनिक स्थल त परको कुरा घरभित्रै महिला सुरक्षित छैनन् । हत्या, बलात्कार जस्ता जघन्य प्रकारका हिंसाको जोखिममा महिला तथा बालबालिका छन् । उनीहरुलाई सुरक्षा प्रदान गर्नुपनि अहिलेको महत्वपूर्ण आवश्यकता हो ।

महिलाले संविधान र कानूनतः पाएका अधिकारहरू पनि कार्यान्वयन भएका छैनन् । कानूनले दिएपनि छोरी पैतृक सम्पत्तिको हकदार हुन सकेका छैनन् ।

अर्कोतर्फ सामाजिक रुपमा महिलाको पहिचानको अवस्था निकै पेचिलो बनेको छ । आफूले जन्म दिएको सन्तानको पहिचान आफ्नो नामबाट आमाले दिनसक्ने अवस्था अझै छैन । दफादार छलफलमा रहेका नागरिकता लगायतका विधेयकहरुलाई महिलामैत्री र महिला पक्षीय बनाउन सांसद महिला, सरोकारवालाहरु चनाखो हुनुपर्ने अवस्था छ ।

कानून निर्माणका क्रममा आफ्नो बलिया तर्क र यथार्थ प्रस्तुत गरि महिलाको कानूनी रुपमा अधिकार स्थापित गर्ने समय अब आएको छ ।
आज ‘लैंगिक समानताका लागि समान सोच र व्यवहार : समृद्धिको आधार’ नाराका साथ अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाइरहँदा महिलाको साँचो अर्थमा परिवार, समाज र सरकारबाट महिलाप्रतिको समान हेराइ बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ ।

यो ऐतिहासिक दिनलाई मनाउनुको अर्थ औपचारिकता पुरा गर्नु मात्रै नहोस् । हरेक नागरिकको दृष्टिमा सबै लिंग, वर्ग तथा समुदायप्रति समान बनोस् ।

सोच बदलौं, व्यवहार बदलौं ।

अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसको शुभकामना !

अध्यक्ष, सञ्चारिका समूह

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

साबित्री थापाः एउटा चुपचाप संघर्ष

-बिमला तुम्खेवा- यसो भनिरहँदा उनी गम्भीर त देखिइन् । तर पनि अनुहार भने भ्रममुक्त थियो ।

यसरी मनाईयो पुरुष दिवस

विषादीयुक्त पुरुसत्व (Toxic Masculinity) ले पुरुषहरुलाई पनि असर गरिरहेको र लैंगिक समानताका विषयमा पुरुषहरुमा रहेको

भारतमा गरिब बालिकाले कक्षाकोठामा चियाइरहेको भाइरल तस्बिरको वास्तविकता यस्तो छ

यी पाँच वर्षीया बालिका रित्तो भाँडा बोकेर एउटा स्थानीय सरकारी विद्यालयको कक्षाकोठाबाहिर उभिएर भित्र चियाइरहेको

महिला नेतृत्व स्थापित गर्ने ऐतिहासिक अवसरः पाण्डे

भट्टराई राजनीति र समाजको गहिरो अध्ययन भएकाले उनमा समृद्धिको खाका कोरेर अगाडि बढ्न सक्ने क्षमता

आमा कक्षामा अकस्मात मन्त्री छिरेपछि….

उनले भनिन्, ‘उहाँले पनि धेरै मेहनत गरेर मन्त्री हुनुभएको होला । हामी पनि पढाइमा त्यस्तै

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: