अपाङ्ग बालबालिकाको पठनपाठनमा समस्या


प्रकाशित मिति :2018-12-14 12:46:28

२०५९ सालदेखि भुवनेश्वरी माध्यमिक विद्यालयले बहिरा अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई अध्ययन गर्न शुरु ग¥यो । १० जना विद्यार्थीबाट शुरु भएको कक्षामा अहिले ३१ जना बहिरा अपाङ्गता विद्यार्थी अध्ययन गर्छन् । प्रत्येक वर्ष विद्यार्थीको चाप बढ्दै गएपनि सोही अनुसारको व्यवस्थापन हुन नसक्दा समस्या हुन थालेको छ ।

प्यूठान नगरपालिका–१ खैरामा रहेको यस आवासीय स्रोत कक्षामा विद्यार्थी संख्या बढ्दै गएपछि व्यवस्थापनमा समस्या हुन थालेको विद्यालयले जनाएको छ । शुरुमा १० जना विद्यार्थीबाट कक्षा सञ्चालन गरिएको थियो, विगत सम्झिदै स्रोत शिक्षक धनेश्वर पोख्रेल भन्नुहुन्छ, वर्षेनी विद्यार्थी संख्या थपिदै गएको छ । प्यूठान जिल्लाबाट मात्र नभएर रोल्पा, दाङ, अर्घाखाँची, गुल्मीबाट समेत विद्यार्थी लिएर अभिभावक आउने गरेको उहाँले सुनाउनुभयो ।

स्रोत कक्षाबाट हालसम्म ८० जना विद्यार्थी पढेर बाहिरिएका छन् । यहाँबाट पढेर थप अध्ययनका लागि काठमाण्डौ, भैरहवा पुगेका छन्, उहाँले भन्नुभयो, दुई जनाले एसएलसी उत्र्तिण गरे । बाहिर गएर १२ कक्षा पास गरेर आएका विद्यार्थीले अहिले यसै विद्यालयमा अध्यापन गराइरहेका छन् ।

साङ्केतिक भाषामा अध्यापन गराउनुपर्ने भएकाले जनशक्ति अभाव भएको विद्यालयले जनाएको छ । अहिले दुई जना शिक्षकले मात्र पढाइरहेका छौं, पोख्रेलले भन्नुभयो, माध्यमिक तहका लागि शिक्षक आवश्यक छ । विद्यालयका अन्य शिक्षकलाई पनि साङ्केतिक भाषाको तालिम दिन सके विद्यार्थीहरुको सिकाई उपलब्धीमा टेवा पुग्ने उहाँको भनाई छ ।

सुस्त श्रवण स्रोत कक्षामा अध्ययनरत बालबालिकालाई पत्रकार महासंघ प्यूठानले स्थापना दिवसको अवसरमा असोज २० गते वितरण गरेको शैक्षिक सामाग्री सहित विद्यार्थी । तस्विर; सुजल श्रेष्ठ

आवासिय स्रोत कक्षामा भवन अभाव हुँदा विद्यार्थीले सास्ती भोग्नुपरेको छ । आवास भवन, अपाङ्गमैत्री सौचालय, शिक्षक, सहयोगी कार्यकर्ताको व्यवस्था गर्न विद्यालयले जिल्लाका सवै स्थानीय तहसँग माग गरेको छ । विद्यार्थीले प्रति विद्यार्थी चार हजार रुपिँया मासिक खर्च पाउँदै आएका छन् । उनीहरुले पाउने रकम खाना, आवास, शैक्षिक सामाग्री, उपचार खर्च, घर आतेजाते लगायत शिर्षकमा खर्च हुने भएकाले अपुग हुने गरेको विद्यार्थीले बताएका छन् ।

जनशक्ति अभाव

प्यूठान नगरपालिका–८ स्थित जनता माध्यमिक विद्यालयले बौद्धिक अपाङ्गता भएका विद्यार्थीलाई अध्ययन गराउदै आएको छ । २०६१ सालदेखि सुस्त मनस्थिती स्रोत कक्षा सञ्चालन भएको विद्यालयका स्रोत शिक्षक माधव पौडेलले बताउनुभयो ।

स्रोत कक्षा सञ्चालन गरिएपनि अध्यापन गराउने जनशक्ति नहुँदा समस्या भएको विद्यालयले जनाएको छ । मैले तालिम लिएको छैन, पौडेलले भन्नुभयो, विद्यालयले दिएको जिम्मेवारी अनुसार काम गरिरहेको छु । तालिमप्राप्त व्यक्तिले पढाएमा विद्यार्थीहरुलाई सहज हुने थियो, उहाँको भन्नुभयो ।

स्रोत कक्षामा ११ जना भर्ना भएकोमा ८ जना नियमित पढ्ने गरेका छन् । केहि विद्यार्थी उपचारका लागि गएकाले नियमित रुपमा ८ जनाले मात्र अध्ययन गर्दै आएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । सुस्त मनस्थिती भएका विद्यार्थीले राम्रोसँग पढ्न लेख्न नसक्ने भएकाले उनीहरुलाई व्यवहारिक ज्ञान सिकाउने गरिएको छ ।

‘सरसफाइ लगायत व्यवहारिक कुरा सिकाउने गरेका छौं’, उहाँले भन्नुभयो, अहिलेसम्म ८ कक्षासम्म मात्र पुगेका छन् ।’ सरकारले दिने प्रति विद्यार्थी रकमले विद्यार्थीलाई आवासीय रुपमा राखेको उहाँले बताउनुभयो । स्थानीय तहबाट थप सहयोग भएमा राम्रोसँग स्रोत कक्षा सञ्चालन गर्न सकिने उहाँको भनाई छ ।

शैक्षिक सामाग्री अभाव

महेन्द्र माध्यमिक विद्यालय अन्र्तगत सञ्चालित दृष्टिविहिन स्रोत कक्षामा दृष्टिविहिन विद्यार्थीले शैक्षिक सामाग्रीको अभावमा अध्ययन अगाडी बढाइरहेका छन् । ०६१ सालदेखि शुरु भएको स्रोत कक्षामा अहिलेसम्म दुई जना विद्यार्थीले एसएलसी उत्र्तिण गरेका छन् ।

चालु शैक्षिक शत्रमा ९ जना विद्यार्थी रहेको स्रोत शिक्षक बसन्तलाल शाक्यले बताउनुभयो । एक जना विद्यार्थीले १२ कक्षा समेत पास गरिसक्यो, उहाँले भन्नुभयो, तर १० कक्षा भन्दा माथीको पाठ्यक्रम छैन । अडियो फाइल सुनेर अध्ययन गर्नुपर्दा उनीहरुलाई समस्या हुने गरेको शाक्यले बताउनुभयो ।

माध्यमिक तहका विद्यार्थीलाई ‘ब्रेल पेपर’ पर्याप्त नहुँदा समस्या हुने गरेको बताउनुभयो । ब्रेल पेपर महंगो पर्छ, उहाँले भन्नुभयो, विभिन्न व्यक्तिको सहयोगबाट जुटाउँदै आएका छौं । विद्यार्थीका लागि आउने रकमले सवै खर्च पु¥याउनुपर्ने अवस्था रहेको बताउनुभयो । वर्षमा १० महिनाको मात्र रकम विद्यार्थीले पाउने हुँदा दुई महिना समेत सोही रकमबाट चलाउन बाध्यभएको स्रोत शिक्षक शाक्यले बताउनुभयो । स्थानीय तहबाट थप सहयोग भएमा विद्यार्थीलाई सहज हुने उहाँको भनाई छ ।

भाडामा आवास गृह

महेन्द्र माध्यमिक विद्यालय खलंगामा अध्ययन गर्ने ७ जना शारिरीक अपाङ्गता भएका विद्यार्थीलाई घर भाडामा लिएर अध्ययापन गराइएको छ । सहजै हिडडुल गर्न नसक्ने बालबालिका शारिरीक अपाङ्गता आवास गृहमा बसेर अध्ययन गर्दै आएका छन् ।

राष्ट्रिय अपाङ्ग सेवा संघ प्यूठानले सञ्चालन गरेको आवास गृहमा बस्ने बालबालिकालाई खान बस्न उनीहरुले पाउने रकमले पुगेको छ । तर कोठा भाडा, विजुली, पानी, स्याहारकर्ताका लागि खर्च नपुग्ने संघका अध्यक्ष जुमानसिंह केसीले बताउनुभयो ।

हिडडुल गर्न नसक्ने र भौगोलिक रुपले विद्यालय टाढा भएका ठाउँका बालबालिका सदरमुकाममा रहेको आवास गृहमा बसेर पढ्ने गरेका छन् । उनीहरुको पारिवारीक समस्या छ, केसीले भन्नुभयो, विद्यालय छाड्नुपर्ने अवस्थाबाट जोगिएका छन् ।

आवास गृह सञ्चालन गर्न तत्कालिन जिल्ला विकास समितिले रकम सहयोग गर्ने गरेको भएपनि अहिले स्थानीय तहबाट सहयोग प्राप्त हुन नसकेको संघले जनाएको छ । मल्लरानी गाउँपालिकाले गतवर्ष ५० हजार सहयोग गरेपनि नियमित सहयोग नभएको अध्यक्ष केसीले बताउनुभयो ।

जिल्लाका स्थानीय तहले अपाङ्गता भएका बालबालिकाको अध्ययनका लागि सहयोग गर्नुपर्ने संघको भनाई छ । अव स्थानीय तहले हेर्नुपर्छ, उहाँले भन्नुभयो, केन्द्रले दिने सीमित बजेट उनीहरुका लागि पर्याप्त छैन । जिल्लामा सञ्चालित सवै अपाङ्गता स्रोत कक्षाको दिगो सञ्चालन र प्रभावकारी व्यवस्थापनमा स्थानीय तहले अपनत्व लिनुपर्ने केसीको भनाई छ ।

जिल्ला शिक्षा समन्वय इकाईका लेखाजोखा संयोजक साधाना पण्डितले समाहित शिक्षा अन्र्तगत २०६१ सालदेखि प्यूठानमा स्रोत कक्षा सञ्चालन भएको बताउनुभयो । स्रोत कक्षा सञ्चालन खर्च प्रति विद्यार्थी वार्षिक ४० हजार र सरसफाईका लागि प्रति महिना पाँच सय रुपिँया सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको छ । १६ जना विद्यार्थी बरावर एक जना आय र एक जना स्रोत शिक्षकको व्यवस्था गर्ने प्रावधान रहेको उहाँले बताउनुभयो ।

– सौजन्य; बाल सरोकार फिचर सेवा, एफएनजे, प्यूठान

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

राजनीतिमा लैंगिक समानताः मिडियाको भूमिका के ?

क्यानेडियन राजदूतावासका उपराजदूत डेड्रि केन्टले सञ्चार माध्यमले असमान लैंगिक प्रतिनिधित्वको स्थितीलाई हटाउन र समाजको पुरातन

जातका आधारमा महिलालाई घर निकाला

–महिला खबर– आफूलाई कमिनी भन्दै घर निकाला गरेपछि सुशिलाले सासू, ससुरा र पति विरुद्ध शुक्रबार जिल्ला

महिला मन्त्री थापा केन्या प्रस्थान

–महिला खबर– ललितपुर । महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री थममाया थापा हिजो आइतबार राती केन्या

महिलालाई चुनाव फलामको च्यूरा !

-सविता शर्मा- काठमाडौँ । सङ्घर्षका मोर्चाहरूमा अब्बल रूपमा भूमिका निर्वाह गरेका महिलाले निर्वाचनमा भने निकै असहज

सुत्केरीलाई उपाध्यक्षको कोसेली

उपाध्यक्षको कोसेली वितरणले पूर्ण संस्थागत सुत्केरी गराउन पनि सहयोग पुग्ने छ ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: