पीडक समाजमै, पीडित विस्थापित


प्रकाशित मिति :2018-12-12 12:50:36

हिंसामा परेपछि महिलाले नै घर परिवार त्याग्नुपर्ने हाम्रो सामाजिक अवस्था छ । अझ यौनजन्य हिंसामा परेका बालिकाहरूले त आजीवन परिवारको साथ छोड्नुपर्ने अवस्था छ । अपराध गर्ने पीडकले कानूनी सजाय भोगे पनि पीडित महिलाहरू त्यो भन्दा ठूलो सामाजिक बहिस्कार भोग्न बाध्य छन् ।

–एसबी जेरो–

ओखलढुंगा । ओखलढुंगाकी १३ वर्षकी बालिका असोज १० गते राती र ११ गते दिउँसो आफ्नै बाबुबाट बलात्कृत भइन् । त्यो पनि आफ्नै घरभित्रै । उनकी आमा छैनन् । ३ वर्ष अघि उनीसहित ३ सन्तान छाडेर आमाले अर्कै विवाह गरिन् ।

आमाले छोडेपछि नौ र सात वर्षका दुई भाइलाई १३ वर्षीया बालिकाले नै हेर्दै आएकी थिइन् । खाना बनाएर खुवाउँथिन् । सरसफाइ गर्थिन् । भाइहरूको कपडा धोइदिन्थिन् । उनकै भनाइमा भाइहरूको उनलाई असाध्यै माया लाग्छ ।

तर, आफ्नै बाबुले डर त्रास देखाएर जबरजस्ती करणी गरे । धेरै अगाडिदेखि बलात्कार गर्दै आए पनि उनले अरुलाई भनेकी थिइनन् । असोजको दुई दिन लगातार बलात्कृत भएपछि उनीमाथि भएको कुकर्म बाहिर आयो । छरछिमेक आफन्तले घटना प्रहरीसम्म लैजान सहयोग गरे ।

उनले बाबु विरुद्ध जिल्ला प्रहरी कार्यालय ओखलढुंगामा उजुरी दिइन् । प्रहरीले असोज १३ गते बाबुलाई पक्राउ गर्यो । आरोपित बाबुलाई जिल्ला अदालत ओखलढुंगाले कात्तिक ९ गते पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्ने आदेश दियो ।

त्यसपछि उनलाई लागेको थियो, ढुक्कसँग भाइहरूसँग बस्न पाउँछु । विडम्बना उनले चाहेजस्तो भएन । उनी त घर परिवार र समाजबाट अलग भइन् । घटना सार्वजनिक भएसँगै अधिकारकर्मी महिलाले आश्रयको लागि सुरक्षित गृहमा लगे । बाबु जेल, दिदी आवास गृह गएपछि दुई भाइलाई काकाले राखेका छन् ।

बालिका ‘आमा’ बनेर भाइहरूको रेखदेख गर्थिन् । अहिले भाइहरूबाट छुट्निुपर्दा उनी निकै चिन्तित छिन् । भाइहरूले खान पाए, पाएनन् ठूलो चिन्ता लाग्छ उनलाई ।

दुई भाइको याद आउँदा उनलाई कतिबेला भाइहरूकहाँ पुगौं झैं हुन्छ । सुरक्षित आवास गृहमा भेट्दा उनले भाइहरूको मायाले सताउने गरेको बताईन् । उनी भन्छिन् ‘मेरो भाइहरूले खान पाए पाएनन्, पढ्न गए, गएनन् याद आईरहेको छ । रुन मन लाग्छ । कुरा गर्न पनि पाएको छैन । एक पटक फोनमा भए पनि बोल्ने मन छ ।’

००० ०००

ओखलढुंगाकै सिद्धिचरण नगरपालिकाकी एक बालिका १ वर्ष हुँदा बुबा र आमा दुवैले दोश्रो विवाह गरेपछि हजुरबुबाको रेखदेखमा थिइन् । त्यसपछि ११ वर्षसम्म हजुरबुबाले रेखदेख, पालन पोषण गरे । दुई वर्ष अघि उनको एक मात्र अविभावक हजुरबुबाको पनि निधन भयो ।

उनलाई रेखदेख गर्ने कोही भएन । जन्म दिने बाबुआमा जीवितै भए पनी बेसहारा भईन् । हेरचाह गर्ने कोही नभएपछि गाउँकै एक व्यक्तिको घरमा काम गर्दै पढ्न थालिन् । अहिले १३ वर्षकी उनी कक्षा चारमा पढ्दै छिन् ।

गएको कात्तिकमा जुन घरमा काम गर्दै पढ्दै बसेकी थिइन्, त्यही घरको १८ वर्षका छोरासँग विवाह भयो । दुबैको उमेर नपुगेकाले स्थानीय न्यायिक समितिमा स्थानीयले उजुरी गरे ।

गएको कात्तिक १५ गते प्रहरी दुबै जनालाई नियन्त्रणमा लियो । नियन्त्रणमा लिएपछि नेपाल प्रहरीले गरेको अनुसन्धान तथा जिल्ला अस्पताल रुम्जाटारमा गरिएको शारीरिक परीक्षणबाट उनीहरूले शारीरिक सम्पर्क नगरेको प्रमाणित भयो ।

अस्पतालमा रहेको एकद्वार संकट व्यवस्थापन प्रणाली (ओसीएमसी)ले व्यक्तिगत तथा पारिवारिक परामर्शबाट विवाह नभएको स्पष्ट पारेको छ । विवाहको प्रमाण मानिने शारीरिक सम्बन्ध राखेको प्रमाणित नभएपछि सामान्य सोधपुछपछि प्रहरीले १८ वर्षका किशोरलाई घर पठाइदियो ।

तर बालिकालाई भने बस्ने ठाउँ नै भएन । उनको जिम्मा लिने अविभावक नभएपछि प्रहरीले उनलाई सुरक्षित आवास गृह (सेफ हाउस)मा पठायो । उनी अहिले त्यही सेफ हाउसमा बस्दै आएकी छिन् ।

००० ०००

तीन वर्ष अघि मानेभञ्ज्याङकी एक किशोरी चालकबाट बलात्कृत भइन् । उनी ८ वर्षकै उमेरदेखि मानेभञ्ज्याङको एक होटलमा काम गर्न बसेकी थिइन् । सोही होटल साहुको ट्याक्टर चलाउने ड्राइभरले उनलाई बलात्कार गरे । किशोरीले राती ९ बजे ड्राइभरलाई खाना दिन लागेकी थिईन् । त्यही बेला एक्कासी मुख छोपेर बलात्कार गरेको उनले बताईन् ।

घटना हुँदा उनको उमेर १४ वर्ष थियो । अरुलाई भने मारिदिने भन्दै ड्राइभरले धम्की दिएपछि उनी नौ महिनासम्म चुप बसिन् । घटना भएको मिति उनलाई यकिन छैन । गर्भ रहेको ९ महिना भएपछि मात्रै उनी बसेको परिवार र आफन्तले उनीमाथि बलात्कार भएको थाहा पाए ।

घटना सार्वजनिक भएको केही दिनमै उनले ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पतालमा छोरा जन्माईन् । कसको गर्भ हो भनेर सबैले सोध्न थालेपछि उनले आफुमाथि भएको सबै कुरा खोलिन् । किशोरी बलात्कृत भएको थाहा भएपछि घरपरिवारले जिल्ला प्रहरी कार्यालय ओखलढुंगामा किटानी जाहेरी दिए ।

तर, प्रहरीले अहिलेसम्म बलात्कारका आरोपीलाई नियन्त्रणमा लिन सकेको छैन । किशोरी अहिले १७ वर्षकी भईन् । किशोरीको छोरो १९ महिनाको भयो ।

उनी अहिले गाउँ घरमा छैनन् । घटना सार्वजनिक भएलगत्तै उनलाई जिल्लास्थित सुरक्षित आवमस गृहमा लगिएको थियो । सोही आवास गृहमार्फत आमा छोरा दुबैलाई काठमाडौंको सुरक्षित आवास गृहमा पठाइएको छ । त्यही आवास गृहका सञ्चालकका अनुसार अहिले उनी कक्षा ६ मा पढ्दैछिन् ।

००० ०००

ओखलढुंगाकी १९ वर्षीया किशोरी घाँस काट्न जाँदा बलात्कारमा परिन् । सिन्धुली घर भई ओखलढुंगास्थित ससुरालीमा बस्दै आएका रत्नबहादुर सुनारले घाँस काट्न जंगल गएको बेलामा जबरजस्ती करणी गरे ।

घर नजिकै रहेको जंगलमा कोही नभएको बेला हात खुट बाँधेर, मुख समेत थुनी जबरजस्ती गरको उनले बताइन् । तर सुरुमा आफूमाथि भएको बलात्कार उनले कसैलाई भनिनन् । एक महिनापछि महिनावारी रोकिएपछि मात्रै उनले घरमा भनिन् ।

गर्भ बसेको थाहा भएपछि परिवार र छिमेकका ठालुहरूले छलफल गरेर किशोरीलाई बलात्कार गर्ने सुनारको जिम्मा लगाईदिए । तर किशोरीले त्यो निर्णय अस्वीकार गरिन् । उनको गर्भ बसिसकेको थियो । किशोरी गर्भपतनको लागि जिल्ला अस्पताल रुम्जाटार गईन् । अस्पताल पुग्दा ५ महिनाको गर्भ भइसकेकाले चिकित्सकले गर्भपतन गर्न नसकिने बताए ।

त्यसपछि जिल्ला अस्पतालमा रहेको एकद्वार संकट व्यवस्थापन प्रणालीको सल्लाह अनुसार उनलाई काठमाडौं पठाइयो । काठमाडौंको थापाथली अस्पतालमा किशोरीको इच्छा अनुसार ५ महिनाको गर्भपतन गरियो ।

उनको बुबाआमाले २०७४ साल मंसिर १८ गते जिल्ला प्रहरी कार्यालय ओखलढुंगामा जबरजस्ती करणी गरेको भन्दै सुनार विरुद्ध उजुरी गरे । उजुरी परेकै दिन प्रहरीले सुनारलाई पक्राउ गर्यो । पक्राउ परेको पछिल्लो दिन जिल्ला अदालतमा मुद्दा दर्ता भयो । सुनार अहिले पूर्पक्षका लागि थुनामा छन् ।

तर किशोरी भने परिवारबाट विस्थापित भइन् । उनी अहिले काठमाडौंको एउटा सुरक्षित आवास गृहमा बस्छिन् । आवास गृह सञ्चालकका अनुसार उनी पटक पटक परिवारको याद गर्छिन् । आमाबुबासँग भेट्न चाहन्छिन् । तर, उनका परिवारले उनलाई घर फिर्ता ल्याउन सकेको छैन ।

०००००० 

सोलुखुम्बुकी एक महिलाको २०६७ सालमा ओखलढुंगा बर्नालुका पुरुषसँग प्रेम विवाह भयो । विवाह भएको केही वर्षसम्म उनीहरूको सम्बन्ध राम्रै थियो । विस्तारै श्रीमान मदिरा पिउन थाले । मदिराको लत बढ्दै गयो । अत्याधिक मदिरा सेवन मात्रै होइन श्रीमतीलाई कुटपिट पनि गर्न थाले ।

सात वर्षसम्म श्रीमानको कुटाईसँगै अरु मानसिक यातना सहेको उनले बताईन् । उनका अनुसार श्रीमान राम्रो नबोल्ने, खाना, लगाउन र खर्च पनि दिँदैनथे । मानसिक र शारीरिक यातना बढ्न थालेपछि २०७४ साल माघ महिनामा उनले प्रहरीमा उजुरी दिईन् ।

प्रहरीले उनका श्रीमानलाई पक्राउ गरेर एक रात प्रहरी कार्यालयमै राख्यो । पछिल्लो दिन प्रहरी कार्यालयमै मिलापत्र गर्ने सहमति भयो । सहमतिका क्रममा उनका श्रीमानले मदिरा सेवन नगर्ने र उनलाई हिंसा नगर्ने बताए ।

प्रहरीमा मिलापत्र भएकै बेलुका अबेर घर आएका श्रीमानले अझ बढी कुटपिट र गाली गलौज गरे । महिलाका अनुसार मलाई प्रहरीमा उजुरी किन गरेको ? मेरो घरमा बस्नु पर्दैन । अब त्यतै जा भन्दै कुट्न थालेपछी उनले २०७५ वैशाख ५ गते घर छोडेर हिँडिन् ।

उनी भन्छिन्, ‘अपराध त मेरो श्रीमानले गरेको थियो । तर सजाय मैले भोग्दै छु । मैले घर छोडेर हिँड्नु परेको छ । दुःख पाएको छु । गल्ती गर्ने श्रीमान सुखसाथ घरमै छन् ।’

श्रीमानको लगातारको यातनापछि घर छोडेकी उनी पनि एक संस्थाको आश्रयस्थलमा काठमाडौंमा छिन् । त्यहीबाट होजियारी र मन्टेश्वरी तालिम लिएकी छिन् । उनका ७ वर्षका छोरा पनि उनीसँगै छन् ।

सेफ होममा पुगेपछि घर फर्किनै सक्दैनन्

माथिका महिलाहरूको यथार्थले पनि प्रष्ट पार्छ हिंसामा परेपछि महिलाले नै घर परिवार त्याग्नुपर्ने हाम्रो सामाजिक अवस्था छ । अझ यौनजन्य हिंसामा परेका बालिकाहरूले त आजीवन परिवारको साथ छोड्नुपर्ने अवस्था छ ।

अपराध गर्ने पीडकले कानूनी सजाय भोगे पनि पीडित महिलाहरू त्यो भन्दा ठूलो सामाजिक बहिस्कार भोग्न बाध्य छन् । जिल्लास्थित परिवर्तनशिल सामुदायिक संस्थाले सञ्चालन गरेको सुरक्षित आवास गृह (सेफ हाउस) को तथ्यांक हेर्दा दुई वर्षको अवधिमा आठ जना महिला तथा किशोरी काठमाडौका विभिन्न सुरक्षित आवास गृहमा पठाइएको छ ।

तिमध्य अधिकांश बलात्कार तथा यौनजन्य हिंसा भोगेका महिला छन् । सेफ हाउसकी ईन्चार्ज धनकुमारी थापाका अनुसार बढीजसो बलात्कार र यौन हिंसामा परेका महिला तथा बालिकाहरू समाजबाट विस्थापित हुने गरेका छन् ।

‘घरेलु हिंसा, बलात्कार, कुटपिट, मनोवैज्ञानिक भावनात्मक दुव्र्यवहार, जबरजस्ती विवाह, यौन हिंसा लयागतमा परेका महिला तथा बालिकाहरू सेफ हाउसमा आउने गरेका छन्’ उनी भन्छिन्, – ‘बलात्कार र यौन हिंसामा परेका महिला तथा बालिका बढी घर समाजबाट विस्थापित भएका छन् । यहाँ आएपछि फेरि उनीहरू घर फर्केर जानै सक्दैनन् ।’

सेफ हाउसमा आईपुगेका बलात्कार तथा यौन हिंसामा पीडित अधिकांश महिला र बालिकाहरूले घरको धेरै याद गर्ने गरेको पनि उनले बताइन् । ‘यहाँ आएका महिला र बालिकाले घरको, आमाको, आफन्त तथा भाइबहिनीलाई धेरै सम्झन्छन् ।’ ईन्चार्ज थापा भन्छिन् ‘आफन्त परिवारको यादमा टोलाउँछन्, सम्झेर रुने कराउने पनि गर्छन् ।’

ओखलढुंगामा एक मात्र सुरक्षित आवास गृह छ । उक्त सेफ हाउस मार्फत तीन वर्षको अवधिमा एक सय २७ जना महिला तथा बालिकाले सेवा लिएको उनले बताइन् ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय ओखलढुंगाको तीन आर्थिक वर्षको तथ्यांक अनुसार महिला पीडित भएका ३२ मुद्दा दर्ता भएका छन् । जस मध्ये सबै भन्दा बढी बजरजस्ती करणीका मुद्दा छन् ।

आर्थिक वर्ष २०७३\०७४ देखि चालु आर्थिक वर्षको कात्तिक मसान्तसम्ममा १३ वटा जबरजस्ती करणीका मुद्दा जिल्ला प्रहरीमा दर्ता भएका छन् ।

यस बाहेक १० वटा जबरजस्ती करणी उद्योगका मुद्दा दर्ता भएका प्रहरी निरीक्षक राजिव श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार जबरजस्ती करणी मुद्दाका पीडितहरू घर फर्किन सक्दैनन् । प्रहरी कार्यालयबाटै उनीहरूलाई सुरक्षित आवास गृहमा पठाइने गरिएको छ ।

(एसबी जेरो ओखलढुंगाबाट पत्रकारिता गर्नुहुन्छ ।)

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

छोरीभन्दा छोराको चाहना बढ्दो

-महिला खबर- छोरीभन्दा छोराको चाहना बढेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जनसङ्ख्या कोष (यूएनएफपीए) ले जारी गरेको विश्व जनसंख्या

आमाको सम्झनामा पत्रकारलाई स्वास्थ्य सामग्री

-महिला खबर- ललितपुर । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता तथा समाजसेवी क्षितिज भण्डारीले आमाको सम्झनामा कैलालीका

नागरिकता ऐन संशोधन गर्ने विधेयक छिटो पारित गर्न नागरिक समाजको माग

नेपाली महिला र नेपाली पुरुषवीच समान नागरिकता अधिकारको सुनिश्चित गर्न अविलम्ब संविधान संशोधन प्रकृयाको थालनी

जसले नयाँ जीवन पाए

–उन्नती चौधरी– सेफ हाउसमा आउने हिंसा प्रभावित महिलाहरू मध्ये पाँच प्रतिशत महिलाहरू पनि छैनन्, जसलाई मनोसामाजिक

सुस्मिताको ससुराबाट बलात्कार पछि परिवारले हत्या गरेको प्रहरी खुलासा

हत्या आरोपमा ससुरा, सासू, नन्द र आमाजू सार्वजनिक ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: