महिलालाई दोस्रो दर्जामा राख्ने पर्व ‘तीज’


सम्पादकीय

प्रकाशित मिति :2018-09-12 12:44:58

आज हरितालिका अर्थात् तीज पर्व । महिलालाई दोस्रो दर्जाको नागरिक बनाउने पर्व हो – तीज । संस्कृति र परम्पराको नाम दिइएको तीजलाई अन्धविश्वासका पहरेदार महिलाहरु धूमधामका साथ मनाइरहेका छन् । कोही खाना नखाएर त कोही पानी समेत नपिएर ।

आजको दिन पानी समेत नपिई, भोकै व्रत बसी भगवान शिवको पूजाआराधना गर्नाले अविवाहित महिलाले चाहेको र असल श्रीमान पाउने र विवाहितले व्रत गर्दा श्रीमानको आयु लम्बिने अन्धविश्वास छ ।

परापूर्व कालमा पार्वतीले आजकै दिन शिवजी पति पाउँ भनि निराहार व्रत बसेका कारण शिवजीलाई पति पाएको किंवदन्ती अनुसार आज महिलाहरुले व्रत बस्ने गरेका छन् । यद्यपि पछिल्लो समय तीज विरुद्ध चर्का स्वरहरु गुन्जिरहेका छन् । तीज मान्नेसँगै नमान्ने महिलाहरुको संख्या पनि ठूलो छ ।

तीजको व्रत पितृसत्तात्मक समाजको उपज हो । मुलुकमा पितृसत्तात्मक सामाजिक प्रणाली विद्यमान छ भन्ने कुराको उदाहरण हो । तीजले पुरुषलाई नै उपल्लो वरीयता प्रदान गरेको छ । पुरुष नै सर्वश्रेष्ठ र महत्वपूर्ण व्यक्ति हो भन्ने सन्देश दिएको छ । अनि महिलालाई चाहिँ कमजोर, सोझो, अस्तित्वहीन र गौण पात्रको रूपमा स्थापित गरेको छ ।

महिलाले तीजको व्रत बस्नु पुरुषमा अहमत्याइँको भावना विकास गराउनु हो भने महिलामा हिनताबोधको । किनभने पुरुषको लामो आयुका लागि महिलाले व्रत बसिदिनु तर पुरुषले आफ्ना श्रीमतीलाई व्रत बस्नुबाट रोक्नु यसैको उदाहरण हो ।

कुनै युगमा पार्वतीले शिवलाई पति पाउँ भनि व्रत बसिन् रे । अनि शिव नै पति पाइन् रे । के सत्य यही नै हो त ? पार्वतीले व्रत बसेकै कारण शिव पति पाइन् या अन्य कुनै कारणले ? पार्वतीको त्याग देखेर मात्रै शिव प्रभावित भए या अरु कुनै कारणले ? यदि पार्वतीको घोर तपस्या देखेरै शिव प्रशन्न भएका हुन् र पार्वतीको पति बन्न राजी भएका हुन् भने भने शिवको नियतमाथि चाहिँ प्रश्न उठाउनु पर्छ । उनी घुस्याहा मनोवृत्ति भएका चाकरी रुचाउने व्यक्ति हुन् भन्नुपर्छ ।

माक्र्सवादी विचारक आन्टोनियो ग्राम्सीले भने झैं रहस्यको भरमा भ्रमको खेती गर्नेहरू असहाय र गरिबका मुख्य शत्रु हुन् । यसलाई चिर्न रहस्यहरूको पर्दाफास गर्नुपर्छ । रहस्य रहस्यमै सीमित रह्यो भने अन्धविश्वासको जन्म त्यहींबाट हुन्छ । त्यसैले कुनै पनि रहस्यको कारण सम्बन्ध उद्घाटन गर्न सकिएमा मात्र अन्धविश्वास विरुद्ध विजय हासिल गर्न सम्भव छ । र परापूर्व कालमा पार्वतीले शिवलाई श्रीमान पाउनका लागि तपस्या गरेको, शिव खुसी भई पार्वतीको श्रीमान हुन तयार भएका तथ्यहिन कुरामा विश्वास गर्नुभन्दा बरु यो धर्तीका हजारौं दीन दुखी र हिंसा प्रभावित मान्छेहरुको न्यायका लागि अनसन (भोकै) बस्न तयार हुनुपर्छ । राज्यलाई दण्डहिनता अन्त्यका लागि पहल गर्न बाध्य पार्नुपर्छ ।

मानव जातिमा मात्र हुने पर अनुभूतिको भाव पुरुषले किन नदर्साउने ? हामीले आफूलाई अरू जस्तै र अरूलाई आफू जस्तै किन नसोच्ने ? किन नबुझ्ने ?

हिंस्रक र पीडक गुण कदापि मानवीय हुन सक्दैनन् । पुरुष अर्थात श्रीमानहरुमा परानुभूति र संवेदनाको भाव हुनैपर्र्छ । विश्वासका नाममा विद्यमान यस्ता तर्कहिन अन्धविश्वासका पछि लागेर आफ्नो आयुको कामना गर्दै व्रत बस्ने श्रीमतीलाई अँध्यारोबाट उज्योतर्फ डोर्याउने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी बहन गर्ने तर्फ पनि श्रीमानहरु लाग्नुपर्छ ।

अतः मानव जातिमा मात्र हुने पर अनुभूतिको भाव पुरुषले किन नदर्साउने ? हामीले आफूलाई अरू जस्तै र अरूलाई आफू जस्तै किन नसोच्ने ? किन नबुझ्ने ? सामाजिक अन्धविश्वास, कुरीति तथा कुप्रथालाई हटाइ सबै मानवअधिकार सबैका लागि र सधैँका लागि प्रत्याभूत तथा सुनिश्चित गर्न हामी सबै एकजुट भई अभियानरत हुनुको विकल्प छैन । यो नै समयको माग पनि हो ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

महिलाकाे नयाँ सोच : सयपत्रीकाे हाेइन अालु, बाेडीकाे माला

-विष्णुप्रसाद पोखरेल- खुर्सानी, साना आलुका गेडा, भिजाएको मटर र चनाको गेडा, राज्मा, बनमारा, मकैको दाना,

श्रीमती पाल्ने कि श्रीमान् ?

तपाईंको आमालाई बाबाले पाल्नु भो कि ? आमाले आफू पालिएर छोराछोरीलाई पनि पाल्नुभयो ?

भारतबाट उद्दार गरिएका १ सय ७९ जनालाई नेपाल ल्याइयो

-विष्णुप्रसाद पोखरेल- भारतबाट उद्धार गरिएका १ सय ४७ जना महिला सहित १ सय ७९ जनालाई नेपाल

आमाको वंश नचल्ने प्रजातन्त्र !

लोकतन्त्र मात्र होइन, गणतन्त्र नै आयो । दूरदृष्टिको अभिमानमा परको सिमाना देखियो । आमाको आँखामा

सञ्चारिकाकी पूर्व अध्यक्ष राणा संयुक्त राष्ट्रसंघीय सीड कमिटीको उपाध्यक्ष निर्वाचित

–महिला खबर– ललितपुर । सञ्चारिका समूहका पूर्व अध्यक्ष बन्दना राणा संयुक्त राष्ट्रसंघको महिला विरुद्ध हुने सबै

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: