‘म श्रीमतीको केयर टेकर’


प्रकाशित मिति :2018-02-02 17:13:58

–महिला खबर संवाद–

३० वर्षको वैवाहिक सम्बन्धमा कविता र धनमान गुरुङबीच एक अर्कोप्रतिको सम्मान र मायामा कहिल्यै कुनै कमी आएन । एक अर्काप्रतिको प्रेम, विश्वास र सम्मानका कारण तीन दशकको यात्रा यति सरल तरिकाले बित्यो की, कतै यो कल्पना त होइन ! भन्ने लाग्छ दुवैलाई ।

तपाईहरूको विवाह भएको कति वर्ष भयो ? भन्ने हाम्रो शुरुकै प्रश्नमा कविताले भनिन्, ‘३० वर्ष ।’ उनको बोली भुईँमा नखस्दै धनमानले भने ‘ओहो ३० वर्ष पो भएछ । मलाई त याद पनि छैन । हिजो झै लाग्छ, कति चाडै समय वितेछ ।’

एउटै क्षेत्रमा कार्यरत हुँदा सहकर्मीबीच माया–प्रेम बसेपछि विवाह गर्ने जोडीहरू धेरै छन् । त्यस्तै धेरै उदाहरण मध्ये एक हुन्, कविता गुरुङ र धनमान गुरुङ पनि ।

पिस कोर (peace corps) नामक संस्थामा काम गर्दा कविता कोअर्डिनटेर थिइन् । धनमान उनको अन्डरमा रहेर ल्याङ्ग्वेज ट्रेनरको रुपमा काम गर्थे । तनहुँका धनमान एकदमै गाउँले स्वभावका थिए । उनलाई नेपाली प्रष्ट बोल्न समेत आउँदैन थियो । कविता भने काठमाडौंमा जन्मे हुर्केकी । उनीहरूबीच त्यस्तो केमेस्ट्री मिल्ने कुनै कुरा थिएन । ‘म गाउँले, उनी काठमाडौंमा जन्मे हुर्केकी आधुनिक केटी । उनीसँग विवाह हुन्छ भन्ने त मैले कल्पना समेत गरेको थिएन–धनमानले प्रष्ट पार्न खोजे ।

यता कवितालाई विवाह, माया प्रेम भन्दा पनि केही गर्नुपर्छ भन्ने सोचले विवाह बारे सोचेकै थिइनन् । शहरमा जन्मेहुर्केपनि दश बर्षकै उमेरमा आमा गुमाएकी कविताले धेरै विभेदको सामना गर्नुपर्यो । चार दिदीबहिनी मध्येकी जेठी छोरी कविताले सानैमा अभिभावकको जिम्मेबारी निर्वाह गरिन् र छोरीले समाजमा मान्छे भएर जिउन आफ्नै खुट्टामा उभिउनुपर्छ भन्ने राम्ररी बुझेकी थिइन् । ‘मैले विवाहबारे सोचेकै थिएन । आफूले केही गर्नुपर्छ आफू जस्तै अरु दिदीबहिनीले पनि पढ्न पाउनुपर्छ, त्यसका लागि मैले केही गर्नुपर्छ भन्ने सोच्थे ।’ कविताले भनिन् ।

दुवै जना एउटै कार्यालयमा काम गर्ने भएपनि एकअर्कोसँग बोलचालसम्म थिएन । उनीहरुबीचको दुरी घटाउन कविताकी साथी पद्यमनीले भूमिका खेलिन् । ‘पद्यमनीले तेरो विवाह त धनमानसँगै हुन्छ भनिछन् । तर कविताले हुँदै हुँदैन भन्दै जिद्दी गरिछन् । दुवै जनाले एक हजार रुपैयाँको सर्त राखेछन्’ धनमानले हाँस्दै पोल भने ।

धनमान र कविता भन्दा पद्यमनीको विवाह अगाडि भयो । धनमानले पद्यमनीको विवाहमा कवितालाई देखे । कुनै परीलाई देखेको जस्तो महसुस गरे । ‘त्यो भन्दा अगाडि कविताबारे मेरो मनमा केही थिएन । सधैँ आधुनिक पोसाकमा देखिने उनी त्यो दिन कालो सारीमा थिईन् । त्यो दिन जस्तो राम्रो मैले उनलाई कहिल्यै देखेको थिइन् । परी जस्तै सुन्दर’ धनमानले भने ।

त्यसपछिका दिनहरुमा धनमानले कविताको केयर गर्न थाले । कामको सिलशिलामा धेरै फिल्डमा जानुपर्ने । पहाड, डाँडाकाँडा चड्नुपर्ने । कवितालाई स्वासप्रस्वासको समस्या थियो । त्यसैले उनलाई उकालो चढ्न गाह्रो हुन्थ्यो । धनमाले उनलाई हसाउँदै लग्थे ।

धनमानको यहि केयरले नै कविताको मन छोयो । ‘मेरो मनमा पहिले उहाँप्रति केही भावनाहरु थिएन । तर मेरो जुन प्रकारले केयर गर्नुभयो, त्यो व्यवहारले मेरो मन बदलियोे,’ कविताले भनिन् ।

धनमानलाई भने यस्तो बिरामी मान्छेलाई एउटा केयर टेकर चाहिन्छ, त्यस्तो दक्ष केयर टेकर म नै हुँ भन्ने लागेछ । ‘उसको केयर टेकर म नै हुँ । र अहिलेसम्म पनि छु ।’ एकपटक कविता बिरामी भएर वीर अस्पतालमा भर्ना भएकी थिइन, त्यही बेलामा धनमानले आफ्ना दाई र दिदीलाई हेर्न पठाए । सबैले मन पराए छन् । ‘त्यसपछिको केही महिनापछि हाम्रो विवाह भयो’ धनमानले भने ।

कविताले भने मिल्ने साथीसँगको सर्त हारिन् । तर उनी सर्त हारेकोमा निकै खुसी थिइन् । ‘पहिलो पटक सर्त हारेकोमा मलाई धेरै खुसी लागेको थियो । किनभने मैले असल जीवन साथी पाएकी थिए,’ कविताले भनिन् ।

विवाहपछि पनि धनमानले कवितालाई सँधै कार्यक्षेत्रमा लागिरहन प्रेरित गरिरहे, हौसला बढाईरहे । दुई छोरी जन्माएपछि कविता महिलाको स्वास्थ्य जस्ता विषयमा अनुसन्धानकर्ताका रुपमा काम गर्न थालिन् । धनमान भने उनी नभएको बेला अफिस र घर सम्हाल्न थाले । ‘म स्वास्थ्यका विषयमा अनुसन्धानकर्ताको रुपमा काम गर्न थाले । कामको शिलशिलामा धेरै दिन घर बाहिर जानुपर्ने तर मलाई कहिल्यै घर र सन्तानको चिन्ता भएन । किनभने मैले भन्दा राम्रो स्याहार उहाँले छोरीहरुका लागि गर्नुहुन्थ्यो ।’ कविताले श्रीमानको खुलेर प्रशंसा गरिन् ।

नेपालका ग्रामिण महिलाको आर्थिक र राजनितिक सशक्तिकरणका लागि ३ दशक लामो समय विताएकी उनले महिलाका धेरै दुःख र सघर्षहरु देखेकी छन् । उनैको तालिम र प्रेरणा पाएका धेरै महिलाहरु अहिले स्थानीय तह र प्रदेश सभामा पुग्न सफल भए । तर उनी अहिले पनि छायाँमै बसेर महिला सशक्तिकरणकै लागि काम गरिरहेकी छन् ।

कविता घर नहुँदा घरको जिम्मेवारी धनमानकै काधँमा हुन्थ्यो । ‘उनी नहुँदा छोरीहरूलाई स्कुल पठाउने, खाना पकाउने, भाँडा माज्ने, पोछा लगाउने सम्पूर्ण गृह व्यवस्थापन मैले नै गर्थे’ धनमानले भने ।

गुरुङ निवासमा अहिलेसम्म महिला र पुरुषले गर्ने कामको कुनै सीमा छैन । गुरुङ दम्पतीकोे दैनिकी शुरु हुन्छ बिहान पाँच बजेबाट । धनमान मर्निङ वाकमा निस्कन्छन् भने कविता एरोपिक क्लबमा । क्लबवाट फर्किएपछि कविता भान्साको काम सम्हाल्न तिर लाग्छिन् भने धनमान घरको सरसफाईतिर । ‘मलाई सरसफाई गर्न धेरै मन पर्छ । बिहान मर्निङ वाकवाट फर्किएपछि छोरीहरूको बेड बिस्तरा मिलाउने । घरको सरसफाई गर्ने गर्छु’ धनमान भन्छन् ।

‘खाना पकाउन उहाँलाई मन नपर्ने हुनाले भान्साको जिम्मेवारी मेरै हो’ कविताले भनिन् । कविताले खाना पकाए पनि भान्साका भाँडा मस्काउने, चम्काउने काम भने धनमान आफैले गर्छन् । ‘मलाई खाना पकाउन फिटिक्कै मन पर्दैन । त्यसैले उनको खाना पकाउने ड्यूटी, मेरो भाँडा माझ्ने । जति पाहुना आए पनि, जति भाँडा भए पनि भाडा माझ्ने ड्यूटी मेरै हो । मलाई भाँडा माझ्न राम्रो लाग्छ’ धनमानले भने ।

धनमान गुरुङ काठमाडौं गल्फुटार, हेमालीका चर्चित मान्छे हुन् । त्यो चर्चा उनले धेरै ठुलो काम गरेर पाएका भने होइन । उनले आफ्नो घर आँगन सरसफाई अभियानलाई पुरै टोलसम्म पुर्याए । जुन काम समुदायकै लागि उदाहरण बन्यो । ‘म सँधै घरमा झाडु लगाउँछु । मेरो घर मात्रै सफा भएर हुँदैन, बाटोघाटो र टोल पनि सफा हुनुप¥यो नि, त्यसैले म सँधै टोलका गल्लीसम्म पुगेर झाडु लगाउँछु । मैले झाडु लगाएको सबैले र्हेछन् । तर मलाई झाडु लगाउनमा कुनै लाज लाग्दैन’ धनमान भन्छन् ।

यसरी झाडु लगाउँदा टोलका दिदीबहिनीहरू धनमानको प्रशंसा गर्दा रहेछन् । ‘टोलका सबै महिला दिदीबहिनीहरूले तपाईं कति भाग्यमानी, कति सहयोगी श्रीमान पाउनुभएको भन्छन्, मलाई यस्तो कुराले खुशी बनाउँछ’ कविताले हँसिलो अनुहारमा भनिन् ।

दाम्पत्य जीवनका तीन सूत्र

दाम्पत्य जीवन सफल हुनुमा गुरुङ दम्पतीका तीन सूत्र छन् । ‘माया, सम्मान र विश्वास । यी तीन चिज दुवै जनाले फलो गरेमा वैवाहिक सम्बन्ध सफल हुन्छ’ गुरुङ दम्पतीको एउटै भनाइ छ । धनमानका लागि कविताको धैर्यता, कामप्रतिको लगाव र कविताका लागि धनमानको केयर गर्ने बानी नै एकअर्कोलाई विवाह बन्धनमा बाधिन प्रेरित गरिरहने आधार बनिरहे ।

कविता शिक्षक, अनुसन्धनकर्ता, सामाजिक अभियान्त, महिला शक्ति विकास केन्द्र नेपालको संस्थापक अध्यक्ष हुँदै हाल संस्थामा कार्यकारी निर्देशकका रुपमा कार्यरत छिन् । विषेशगरि महिलाको आर्थिक, राजनितिक एवं सामाजिक नेतृत्व विकासका लागि जोड दिर्दै आएको उनको संस्थाले १२ जिल्लाका २५ हजार भन्दा बढी महिलाहरुलाई नेतृत्व विकास तालिम पनि दिइसकेकोे छ ।

धनमान भने कल्चरल डाइभरसेटी एण्ड डेभलमेन्ट प्रोगामका प्रोजेक्ट म्यानेजर, सेभ द चिल्ड्रेनको टेनिङ अफिसर, तमु ह्युला छोजं धिं गुरुङ राष्ट्रिय परिषदका पूर्व महासचिव र हाल घरव्यवहार सम्हाल्नदेखि, फ्रिलाइन्सरका रुपमा काम गरिरहेका छन् । संस्थागत विकास र व्यवस्थापन क्षेत्रका प्रशिक्षक एवं विज्ञता धनमान परिवार व्यवस्थापनमा पनि उत्तिकै कुसल छन् उनको परिवारको नजरमा ।

पहिला कविताले गृहणीको जिम्मेवारी निर्वाह गरेकी थिईन् भने अहिले धनमानले । ‘म गर्वका साथ भन्छु म श्रीमतीको डिपेन्डेन्ट भिसामा छु । पहिला म जागिर गर्र्दा ऊ डिपेन्डेन्ट भिसामा थिईन । अहिले म डिपेन्डेन्ट भिसामा छु’ धनमानले भने ।

प्रस्तुतीः खेमा बस्नेत

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

एक वर्षका लागि लैङ्गिक हिंसा विरुद्धका कार्यक्रम तय

बालबालिका र जेष्ठ नागरिकका विरुद्ध हुने सबै प्रकारका हिंसा र भेदभाव न्यूनीकरण गर्ने घोषणा पत्रमा

सामूहिक बलात्कारको आरोपमा वडा अध्यक्ष पक्राउ

मंगलबार साँझ नियन्त्रणमा लिइएका उनीहरूमाथि अनुसन्धान थालिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

वरिष्ठ पत्रकार नम्रता शर्मालाई ‘नेपाली विमेन लिडर अवार्ड’

–महिला खबर– शर्मा खोज पत्रकारिता केन्द्र (सीआइजे) का निवर्तमान अध्यक्ष, २० वर्षदेखि निरन्तर प्रकाशित नारीश्वर म्यागेजिनका

लैंगिक हिंसा विरुद्ध मोजो पत्रकारिता तालिम शुरु

–महिला खबर– सिन्धुली । लैंगिक हिंसा न्यूनीकरणका लागि मोबाइल पत्रकारिता (मोजो) तालिम आजदेखि सिन्धुलीमा शुरु

अब नाप, नक्सा सम्बन्धी स्नोतकोत्तर तहको पढाइः मन्त्री अर्याल

“यहाँहरू गएपछि आफ्ना देशका साथीहरूलाई नेपालको भ्रमण गर्न पठाइदिनुहोला ।ˮ

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: