पुरुषले भन्दा हामीले दुई गुणा मिहिनेत गर्नुपर्छ : सभामुख ओनसरी घर्तीमगर


प्रकाशित मिति :2015-11-06 14:20:58

महिला खबर

abi-20

?सभामुख ओनसरी घर्ती ‘उच्च तहमा पुगेका महिलाले राम्रो काम गर्न सक्याैँ भने अन्य महिलाका लागि पनि बाटो खुल्छ’ भन्ने विचार राख्नुहुन्छ । त्यसकारण ‘उच्च तहमा पुगेका महिलाले आफ्ना लागि मात्र होइन, पूरै समुदायका लागि पुरुषले भन्दा दुई गुणा मिहिनेत गर्नुपर्छ’ भन्ने उहाँको विचार छ । प्रस्तुत छ महिला खबर डटकमका लागि अरुणा रायमाझीेले सभामुख ओनसरीसँग गरेको कुराकानी ।

इतिहासमै पहिलोपटक राष्ट्रपति र सभामुख महिला हुनुभएको छ । यो पदबाट नेपाली महिलालाई के दिन सकिएला ?
राज्यको उच्च पदमा दुई महिला पुग्यौँ । अन्य निकायमा हेर्दा यो उपस्थिति पर्याप्त होइन । हाम्रो उपस्थितिले महिला पनि राज्यको मुख्य निकायका मुख्य पदमा पुग्न सक्छन् भन्ने पुष्टि भएको छ । अब हामी काम गर्न सक्छौँ–सक्दैनौँ भनेर हेर्ने बेला हो यो । गर्न सक्यौँ नयाँ रिजल्ट आउँछ, सकेनौँ महिलाको अबस्था अहिलेभन्दा बिग्रनेछ ।

एक–दुई उच्च पदमा महिला पुग्नासाथ सबै महिलाको जीवनमा परिवर्तन आउँछ भन्ने होइन । तर, आममहिलामा आत्मविश्वास भने बढ्छ । पुरुषप्रधान सोच राख्ने समाजमा दुईजना महिला उच्च पदमा पुग्दा धेरैको दिमागमा मनोवैज्ञानिक प्रभाव परेको छ । यसले भोलिका दिनमा अगाडि आउने महिलालाई मार्गप्रशस्त गर्दछ । त्यो मार्ग खोल्ने जिम्मेवारी हामीले पाएका छौँ ।

तपाईंहरू यो ठाउँमा आइपुग्नु भो, शक्ति संरचना भनेको के रहेछ ?
राज्य सञ्चालनको उपल्लो तहमा अहिलेसम्म महिला पुगेका थिएनन् । बल्ल हामी यो ठाउँमा आइपुगेका छौँ । शक्ति संरचनाको मूल्याङ्कन नीति निर्माण गर्ने बेलामा हुन्छ । हामी त्यो ठाउँमा उपस्थित नहुँदा महिला कमजोर हुने नीति तय हुन्थ्यो भने हामी पुगेपछि त्यहाँ समानता हुन्छ वा हुँदैन भन्ने मुख्य चुनौती छ । हामीले चाहेको महिला–पुरुषबीचको समानता हो ।

हामीले बनाएको कानुनले सबै नागरिकलाई समान आँखाले हेर्न सक्छ कि सक्दैन ? संविधानमा नपुगेका धेरै कुरा छन्, त्यसलाई पूर्णता दिन संविधान संशोधन गरेर महिला अनुकूल नयाँ कानुन बनाउनु जरुरी छ र भएका कानुनलाई सचेततापूर्वक कार्यान्वयनमा लैजानुपर्छ ।

महिलामैत्री कानुन बनाउन सभामुखको भूमिका के हुन्छ ?

संसद् आफ्नो शासन आफैँले अभ्यास गर्न जनताले दिएको अधिकार लिएर आएका जनप्रतिनिधि हुनुहुन्छ । उहाँहरूले त्यही अधिकार प्रयोग गरेर कानुन बनाउनुहुनेछ । मलाई पूर्ण विश्वास छ, समानताका आधारमा विधेयकहरू आउनेछन् । कथंकदाचित असमान खालको विधेयक आयो भने समिति र सदस्यहरूलाई समानताको सिद्धान्तका आधारमा विधेयक ल्याउन सुझाव दिनेछु । प्रमाणित गर्ने मैले हो । विधेयक आउँदा पछाडि पारिएका वर्ग, जाति र समुदाय सचेत हुनुपर्छ । समानताको आधारमा संसद्बाट कानुन पारित हुन्छ ।

?

सभामुखजस्तो उच्चतहको पदमा तपाईंको उपस्थितिले नेपाली राजनीतिलाई कसरी महिलाको पक्षमा बनाउन सहयोग पुर्‍याउला ?
संविधानको प्रस्तावनामै समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तको आधारमा मुलुक अगाडि बढ्ने उल्लेख छ । यद्यपि राज्यको हरेक निकायमा भन्ने शब्द भने परेको छैन । संविधानले दिएको र कानुन बनेको अवस्थामा राजनीतिक दलहरूबाट अब महिला अगाडि आउने कुरा पक्कापक्की छ ।

प्रतिनिधिसभा र राज्य सभामा ३३ प्रतिशत महिला सहभागिता संविधानले बाध्यकारी बनाइदिएको छ । राजनीतिक पार्टीले पनि बुझ्नुपर्‍यो कि नेपाल समानुपातिक र समावेशी सिद्धान्तमा अगाडि बढिसकेको छ । जुन पार्टीले यो सिद्धान्तलाई अवलम्बन गर्दैन त्यो पार्टीले नेपालमा भएको परिवर्तनलाई स्वीकार गरेको मानिँदैन । त्यसैले अब यो सिद्धान्तलाई महिलाले आ–आफ्नो पार्टीभित्र छलफल चलाउनुपर्छ । मैले महिला साथीहरूलाई भनेकी छु, संविधानले दिएको अधिकार प्रयोग गर्न जान्नुपर्‍यो । बाँकीमा मेरो सहयोग छँदै छ ।

राष्ट्रपति र सभामुख देखाएर राज्यका अन्य निकायमा महिला सहभागिता कटौती हुने खतरा कत्तिको देख्नुभएको छ ?
यो हुनसक्छ । त्यो कुरा हाम्रो कामसँग जोडिएको छ । उच्च तहमा पुगेका महिलाले राम्रो काम गर्न सक्यौँ भने अन्य महिलाका लागि बाटो खुला हुन्छ । त्यसकारण उच्च तहमा पुगेका महिलाले आफ्ना लागि मात्र होइन, पूरै समुदायका लागि पुरुषले भन्दा दुई गुणा मिहिनेत गर्नुपर्छ ।

2

उच्च तहमा पुग्ने महिलाको योग्यतामा प्रश्न उठाउनेप्रति यहाँ के भन्नुहुन्छ ?
पुरुषमा युगौँदेखि राज्यसत्ता चलाएर आएको अनुभव छ, हामी सिक्ने प्रक्रियामा छौँ भन्न मलाई कुनै सङ्कोच लाग्दैन । तर, काम गर्न सक्छु भन्ने मलाई पूर्णविश्वास छ । गरेर देखाउनु नै यो प्रश्नको जवाफ हो ।
संसद् प्रधानमन्त्री केपी ओली, विपक्षी दलका नेता सुशील कोइराला र माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलगायतका मुख्य नेतालाई समेत संसद् नेतृत्व गर्दा मनमा कस्तो अनुभूति भयो ?
सुरुमा अलि अप्ठ्यारो महसुस भयो । तर, व्यवस्थापिका–संसद्भित्र केपी ओली, सुशील कोइराला र प्रचण्ड संसद्का सदस्य हुनुहुन्छ, म प्रमुख छु । त्यो मेरो पदीय दायित्व हो । उहाँहरूलाई सम्मान गर्ने कुरा आफ्नो ठाउँमा छ । तर, संसद्को नेतृत्व मैले गर्छु ।

?

?

दक्षिण एसियाको अभ्यासलाई हेर्ने हो भने उच्च पदमा महिला पुगेर कुनै परिवर्तन भएको पाइँदैन । यसप्रति कत्तिको सचेत हुनुहुन्छ ?
ती देशभन्दा हामी फरक अवस्थाबाट आएका हौँ । उनीहरू भइरहेको कानुनअनुसार उच्च तहको जिम्मेवारी समाल्न आए, हामी संविधानमै समानुपातिक समावेशी प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरेर अगाडि बढेका छौँ । नयाँ संविधानमा मौलिक हकअन्तर्गत महिला हकको छुट्टै व्यवस्था गरेको छ । यो कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ/सकिँदैन अर्को पाटो होला, तर अन्य मुलुकको जस्तो अवस्था आउन नदिन पदमा पुगेका र नपुगेका सबै महिलाले उत्तिकै मिहिनेत गर्नुपर्छ ।

मधेसमा देखिएको असन्तुष्टिलाई कसरी हेर्नुभएको छ ?
सरकारी तहबाट वार्ता भइरहेको छ । यो विषयमा राजनीतिक तहको उच्च नेतृत्वसँग मेरो कुराकारी भइरहेको छ । संवादबाट हल खोज्नुपर्छ भन्नेमा सबै एकमत हुनुहुन्छ । उहाँहरूको जायज मागलाई सम्बोधन गर्ने पक्षमा सबै राजनीतिक पार्टी छन् । संविधान संशोधनमार्फत उहाँहरूको जायज माग पूरा गर्नुपर्छ । सडकबाट होइन सदनबाट यसको समाधान खोजिनुपर्छ ।

3

सभामुखज्यू, एउटा फरक प्रसङ्ग । तपाईंलाई घरमा भेटघाटका लागि आउने पाहुनालाई श्रीमान (वर्षमान पुन) ले चियाको व्यवस्था गर्नुहुन्छ ?
गर्नुहुन्छ, किन नगर्ने ? अहिले उहाँले मलाई सम्पूर्ण सहयोग गर्नुभएको छ । मैले त घरको काम केही पनि हेर्न भ्याएकै छैन, सबै वर्षमानजीले नै हेर्ने हो । बच्चाहरू ठूला भए पनि उनीहरूलाई नजिकबाट हेर्न काम उहाँको भागमा छ । तर, आमाको कर्तव्य त मेरो छँदै छ नि ।

प्रकाशित मिति :२०७२ कात्तिक २० गते शुक्रबार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

छोरीभन्दा छोराको चाहना बढ्दो

-महिला खबर- छोरीभन्दा छोराको चाहना बढेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जनसङ्ख्या कोष (यूएनएफपीए) ले जारी गरेको विश्व जनसंख्या

आमाको सम्झनामा पत्रकारलाई स्वास्थ्य सामग्री

-महिला खबर- ललितपुर । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता तथा समाजसेवी क्षितिज भण्डारीले आमाको सम्झनामा कैलालीका

नागरिकता ऐन संशोधन गर्ने विधेयक छिटो पारित गर्न नागरिक समाजको माग

नेपाली महिला र नेपाली पुरुषवीच समान नागरिकता अधिकारको सुनिश्चित गर्न अविलम्ब संविधान संशोधन प्रकृयाको थालनी

जसले नयाँ जीवन पाए

–उन्नती चौधरी– सेफ हाउसमा आउने हिंसा प्रभावित महिलाहरू मध्ये पाँच प्रतिशत महिलाहरू पनि छैनन्, जसलाई मनोसामाजिक

सुस्मिताको ससुराबाट बलात्कार पछि परिवारले हत्या गरेको प्रहरी खुलासा

हत्या आरोपमा ससुरा, सासू, नन्द र आमाजू सार्वजनिक ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: