‘लेखककी स्वास्नी’


प्रकाशित मिति :2015-10-06 12:32:51

निर्मला ठकुराठी

काठमाडौं, असोज १९ । लेखककी स्वास्नी लेखकको दुरावस्था र एकजना महिलाको संघर्षपूर्ण जीवनमा आधारित भएर लेखिएको उपन्यास हो । लेखक प्रगति राई महिलाचेतनाका लागि लेख्ने लेखिका हुन् । उनले यस अघि वादी विज्ञप्ति शीर्षकको कविता संग्रह लेखेकी छिन् । त्यस कृतिमार्फत्   उनी नेपाली साहित्यमा सशक्त भूमिका खेलेकी छिन् । यो उनको पहिलो उपन्यास हो ।

12124567_913104455447280_1876171066_o

यो उपन्यास सजिलो भाषामा लेखिएको छ । थुप्रै ठाउँमा उखान टुक्काको प्रयोग गरेकी छन् । साथै उनले किराँती भाषाका ठेट शब्द र बोली व्यवहारका कुरा राखेकी छन् । ती शब्दको अर्थ थाहा नहुने पाठकलाई बुझ्न  अप्ठेरो पर्छ । पाठकले अन्दाज गर्नुपर्छ ।

उपन्यासमा लेखककी श्रीमती मुख्य पात्रका रुपमा छन् । लेखक सहायक पात्रका रुपमा रहेका छन् भने छोरीहरू, प्रभाकर, दिवाकर, सुधा शर्मा लगायतका पात्र गौण पात्र हुन् । उपन्यासकार प्रगति राईले किराँती समाजको यथार्थ उपन्यासमा समेटेकी छन् । उपन्यासको तीन चौथाइ अंश काठमाडौंको परिवेशले ढाकेको छ भने एक चौथाइ गाउँको परिवेश समेटिएको छ ।

उपन्यासमा लेखकका माध्यमबाट पत्रकारिता, उपन्यास लेखन, कविता र राजनीतिक अवस्थालाई उजागर गरिएको छ । लेखककी श्रीमतीका माध्यमबाट काठमाडौंको व्यस्तता, मानवीय जीवनशैली, मानवीय व्यवहार, पैसाको महत्व, हाकिमहरूको ज्यादती जस्ता कुरालाई राम्ररी चित्रित गरिएको छ । यी सबैका बिच लेखककी श्रीमतीले आफ्नो परिचय भेट्टाएकी छैनन् । यसले हाम्रो समाजका अधिकांश महिला अझै परिचय विहिन छन् भन्ने कुराको चित्रण गरेको छ ।

उपन्यासमा लेखकको गाउँको वर्णनले नेपाली ग्रामीण बस्तीको अवस्थालाई उतारिएको छ । सहर र गाउँको परिवेशलाई नितान्त फरक ढङ्गले प्रस्तुत गरिएको छ । उपन्यासमा सहरको शैक्षिकस्तरलाई माथि देखाइएको छ भने ग्रामीण भाग अझै धेरै पछाडी छ । लेखककी आमाले भन्छिन्, ‘नातिनीहरू जति भएपनि अर्काको भैजान्छ । एक दुई जना बंश थाम्ने त चाहिन्छ ।’ यसबाट लैङि्गक भेदभावको झल्को देखिन्छ ।

यस उपन्यासले हाम्रो समाजको आर्थिक, सामाजिक, राजनैतिक, धार्मिक र बालमनोवैज्ञानिक पक्षको चित्रण गरेको छ ।
उपन्यासकारले आर्थिक अवस्थालाई मुख्य बिषयबस्तु बनाएकी छिन् । लेखक र महिलाले भोग्नुपरेका समय उतारेकी छन् । उपन्यासका पात्र लेखकले आफ्नो लेखनलाइ मात्रै ध्यान दिँदा लेखककी श्रीमतीले घरव्यवहार चलाउनु परेको छ ।

सानोतिनो जागीर गरेर उनले घर खर्च, घरभाडा, सँगै छोरीहरूको स्कुल फी पनि जुटाउनु परेको छ । लेखकले सुर्ती र खैनीको माग समेत श्रीमतीबाट गरेकोले घरको अभिभावकको भूमिकामा लेखककी स्वास्नी रहेकी छन् । श्रीमानले सहयोग नगर्दा पनि उनी पैसा नभएको समयमा उधारोमा घर खर्च जुटाइ रहेकी हुन्छिन् ।

लेखककी श्रीमतीले पारिवारीक जिम्मेवारी उठाउन धेरै समस्याको सामना गरेर महिला हुनुको परिचय दिएकी छन् । तर, उनी प्रभाकरसँग छोटो समयमा नै नजिकिएर विश्वास गरेको प्रसङ्ले हाम्रो समाजको यथार्थको झल्को दिएको देखिएन । उनले प्रभाकरसँग बसेर रक्सी खाएको, मोटरसाइकलमा हिँडेको, उसबाट पैसा सापटी लिएको र श्रीमान घरमा नहुँदा कोठामा नै स्वागत गरेको प्रसङ्ग नेपाली समाजको लागि अलि असहज छ ।
अन्तरजातीय विवाह गरेकी लेखककी स्वास्नीले समाजबाट हेपिनु परेको छैन । यो कुराले भबिष्यको राम्रो पक्षलाई देखाएको छ ।

उपन्यासकारले उपन्यासको बिचबिचमा कबिताको स्वाद प्रशस्तै चखाएका छन । उपन्यासकै बिषयबस्तुसँगै रहेर लेखिएका कविताले लेखक कवि पनि हुन् भन्ने कुरा प्रस्ट्याउछ । उपन्यासमा अहिले फेसनको रुपमा रहेको मायाप्रेमलाई पनि छोरीको माध्यमबाट देखाइएको छ । छोरीहरूले बाल मनस्थितिको चित्रण गरेका छन् ।

बेला बेला लेखककी श्रीमतीले विदेश जाने इच्छा गर्दा र श्रीमानले विदेश नगएकोमा पछुतो गर्दा हाम्रो देशको गरीबी झल्किएको छ । नेपालीको दिनचर्या र व्यवहारका प्राय सबै कुरा समेटीएको यो उपन्यासमा महिलाका हरेक पक्षलाई उजागर गर्ने प्रयास गरिएको छ र महिला अधिकारको विषयमा विशेष वकालत गरिएको छ ।

श्रीमानबाट नै महिला जलाइएको प्रसङ्गले नेपाली समाजमा बेला बेला घटिरहने यस्तै कुराको चित्र उतारेको छ । लेखककी श्रीमती र लेखकको बिचमा झगडा भएको प्रसङ्गमा दिवाकरले ‘आइमाइले अलि निच्चै बसिदिनुपर्छ’ र ‘लेखकको खुट्टा छोएर माफी माग’ भन्ने भनाइले पुरुषले अझै महिलालाई तल्लो दर्जामै राखेको कुरा झल्काएको छ । लेखककी श्रीमतीले त्यो कुरालाइ अस्वीकार गर्दा अब महिला पुरुषको अगाडी बिना गल्ती झुक्न चाँहादैनन् भन्ने कुरालाई देखाइएको छ ।

काकाकै मेनपावर कम्पनीमा काम गरिरहँदा पनि धेरै तनाव झेलेकी लेखककी स्वास्नीे आमाले पैसा पठाइदिने भनेपछि घमण्डी बनेकी छन् । उनले आफूलाई ठुलो बन्धनबाट मुक्त भएको आभाष गरेकी छन् । उनले पैसा पाउने भनेपछि त्यतीखेरै आफ्नो योजना बनाइ सकेकी छन् ।

उपन्यासको अन्त्यमा महिलाले केही गर्न अरुमै भर पर्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको आभाष भयो । अरुको सम्पतिमा महिला रमाउँछन भन्ने कुरालाई लेखककी स्वास्नीलाई आमाले पैसा पठाइ दिने भनेपछि उनले गरेको काकाप्रतिको व्यवहार र प्रभाकरसँगको व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउनुले प्रस्ट्याएको छ ।

उपन्यास : लेखककी स्वास्नी
लेखक : प्रगति राई
प्रकाशक : याम्बुरी बुक प्वाइन्ट, अनामनगर, काठमान्डौ
मूल्य : २८५
पेज : २२८

प्रकाशित मितिः २०७२ असोज १९ गते मंगलवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

छोरीभन्दा छोराको चाहना बढ्दो

-महिला खबर- छोरीभन्दा छोराको चाहना बढेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जनसङ्ख्या कोष (यूएनएफपीए) ले जारी गरेको विश्व जनसंख्या

आमाको सम्झनामा पत्रकारलाई स्वास्थ्य सामग्री

-महिला खबर- ललितपुर । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता तथा समाजसेवी क्षितिज भण्डारीले आमाको सम्झनामा कैलालीका

नागरिकता ऐन संशोधन गर्ने विधेयक छिटो पारित गर्न नागरिक समाजको माग

नेपाली महिला र नेपाली पुरुषवीच समान नागरिकता अधिकारको सुनिश्चित गर्न अविलम्ब संविधान संशोधन प्रकृयाको थालनी

जसले नयाँ जीवन पाए

–उन्नती चौधरी– सेफ हाउसमा आउने हिंसा प्रभावित महिलाहरू मध्ये पाँच प्रतिशत महिलाहरू पनि छैनन्, जसलाई मनोसामाजिक

सुस्मिताको ससुराबाट बलात्कार पछि परिवारले हत्या गरेको प्रहरी खुलासा

हत्या आरोपमा ससुरा, सासू, नन्द र आमाजू सार्वजनिक ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: