सांकेतिक भाषा सिक्दै महिला


प्रकाशित मिति :2015-07-03 11:50:31

भेषराज बस्नेत

नेपालगन्ज, असार १८ । बाँके चिसापानीकी शान्ता बुढा विहान ८ देखि १० बजेसम्म सांकेतिक भाषा सिक्न व्यस्त हुन्छिन् ।

सांकेतिक भाषा पढाउने शिक्षिका रहेकी बुढा रहनुभएकी बुढाले भाषालाई अझै तिखार्न पुर्नताजगी तालिम लिईरहेकी छिन् । दिउँसो भने महादेवपुरी गाविसको ढकेरीस्थित गणेश उच्च माविमा बहिरा बालबालिकालाई सांकेतिक भाषा सिकाउँछिन् ।

शान्ताले बहिरा बालबालिकालाई सांकेतिक भाषा सिकाउन थालेको ६ महिना भयो । ‘सुरुमा बालबालिकालाई केही थाह थिएन नाम पनि भन्न सक्दैनथे, बोल्दै नबोल्ने डराउने स्वभाव थियो । अहिले उनीहरू धेरै जान्ने बुझ्ने भएका छन् । सामान्य कुरा भनिहाल्छन्— शान्ताले भनिन् ।’ सूर्योदय उच्च माविमा पढीरहेकी तुलसी थापा पनि हिजोआज सांकेतिक भाषा सिक्न लागिपरेकी छिन् ।

सूर्योदय उच्च माविको सांकेतिक भाषा तालिम कक्षामा भेटिएकी थापाले भनिन् – ‘ सांकेतिक भाषा सिक्ने ठूलो रहर थियो त्यसैले सरहरुसँग अनुरोध गरेर सांकेतिक भाषा सिक्दैछु । गाउँका सुस्त श्रवण (बहिरा) किशोरीलाई किशोरी क्लव सञ्जालमा समेट्न र उनीहरूका हक अधिकारको वकालत गर्न सांकेतिक भाषा जरुरी छ ।’

Sanketik

तुलसी सँगै चिसापानीस्थित दहित निमावि, सूर्योदय उच्च माविका विद्यार्थी र विभिन्न संघ–संस्थाका व्यक्तिले पनि सांकेतिक भाषा तालिम सिकिरहेका छन् । रारा मानवीय तथा वातावरणीय स्रोत विकास प्रयास (रेरी) बाँकेले बहिरा बालबालिकालाई शिक्षासहित अन्य अधिकारमुखी काममा सहभागिता बढाउन विद्यालयका शिक्षक तथा विभिन्न समुदायका व्यक्तिलाई सांकेतिक भाषा तालिम दिँदै आएको छ ।

सांकेतिक भाषा सिकेका शिक्षकले विद्यालयमा बहिरा विद्यार्थीलाई बुिझने तरिकाले बुझाउन सक्ने भएका छन् ।
शिक्षकले सामूहिक रुपमा पढाउँदा सुस्त श्रवण भएका विद्यार्थीलाई जान्न र बुझ्न गाह्रो हुने गरेकोमा सांकेतिक भाषा सिकेपछि उनीहरूलाई सिकाउन सजिलो भएको दहित निमावि चिसापानीका शिक्षक पृथ्वीबहादुर चौधरीले बताए ।

चिसापानी च्यामा बाँकेमा रहेको दहित निम्न माध्यमिक विद्यालयमा हाल ३७ जना सुस्त श्रवण बालबालिका अध्ययनरत छन् । सरकारले समाहित शिक्षा अन्तरगत अपाङ्गता भएका र सवलाङ्गग विद्यार्थीलाई एउटै कक्षा कोठमा पढाउने नीति लिएपछि विद्यालयले सुस्त श्रवण भएका विद्यार्थीलाई पनि अन्य विद्यार्थीसँगै राखेर पढाउने गरिएको छ । तर, सवै विद्यार्थीलाई एउटै कक्षा कोठामा राखेर पढाउँदा सवलाङ्गग विद्यार्थीको तुलनामा सुस्त श्रवण विद्यार्थीलाई बुझ्न समस्या परेको छ ।

शिक्षक चौधरीले भन्नुभयो–‘सुस्त श्रवण भएका विद्यार्थीलाई कान सुन्ने विद्यार्थीसँगै राखेर पढाउँदा उनीहरुले नबुझ्ने र बहिरा विद्यार्थीलाई हाउभाउ तथा संकेतको माध्ययमबाट पढाउँदा अन्य विद्यार्थीलाई न्यास्रो हुने गरेको छ ।’
सांकेतिक भाषाको ज्ञान नहुँदा सुस्त श्रवण विद्यार्थीलाई पढाउन समस्या भइरहेको सोही विद्यालयकी शिक्षिका शारदा चौधरीले बताउनुभयो ।

बहिरा विद्यार्थीको कान नै आँखा भएकाले चित्र, संकेत र हाउभाउबाट बुझाउनु पर्ने भएकोले एउटै कोठामा राखेर पढाउन समस्या भएको छ । पहिले सामुहिक रुपमा पढाउने र पछि नसुन्ने विद्यार्थीलाई हाउभाउ एवं संकेतको माध्यमबाट पढाउँदा समय अपुग हुने गरेको शारदाको भनाई छ । सांकेतिक भाषाको सामान्य तालिम लिए पनि विद्यार्थीहरुबाट भाषा सिकिरहेको उहाँले बताउनुभयो ।

रेरीले बाँके र कैलालीको विभिन्न स्थानमा छरिएर रहेका सुस्त श्रवण बालबालिकालाई शिक्षा दिन विशेष कार्यक्रम ल्याएको छ । बाँकेको चिसापानी, महादेवपुरी र राप्तीपारीका बालबालिकालाई लक्षित गरि कार्यक्रम संचालन भएको रेरीका अध्यक्ष पुनितविक्रम शाहले बताउनु भयो ।

राज्यले हरेक शिक्षकलाई सांकेतिक भाषाको ज्ञान दिन आवश्यक छ । सवै शिक्षकलाई सांकेतिक भाषाको ज्ञान नदिएर समाहित शिक्षा प्रभावकारी हुन नसक्ने अध्यक्ष शाहको भनाइछ ।

प्रकाशित मिति २०७२ असार १८ गते शुक्रवार

सांकेतिक भाषा सिक्दै महिला

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

साबित्री थापाः एउटा चुपचाप संघर्ष

-बिमला तुम्खेवा- यसो भनिरहँदा उनी गम्भीर त देखिइन् । तर पनि अनुहार भने भ्रममुक्त थियो ।

यसरी मनाईयो पुरुष दिवस

विषादीयुक्त पुरुसत्व (Toxic Masculinity) ले पुरुषहरुलाई पनि असर गरिरहेको र लैंगिक समानताका विषयमा पुरुषहरुमा रहेको

भारतमा गरिब बालिकाले कक्षाकोठामा चियाइरहेको भाइरल तस्बिरको वास्तविकता यस्तो छ

यी पाँच वर्षीया बालिका रित्तो भाँडा बोकेर एउटा स्थानीय सरकारी विद्यालयको कक्षाकोठाबाहिर उभिएर भित्र चियाइरहेको

महिला नेतृत्व स्थापित गर्ने ऐतिहासिक अवसरः पाण्डे

भट्टराई राजनीति र समाजको गहिरो अध्ययन भएकाले उनमा समृद्धिको खाका कोरेर अगाडि बढ्न सक्ने क्षमता

आमा कक्षामा अकस्मात मन्त्री छिरेपछि….

उनले भनिन्, ‘उहाँले पनि धेरै मेहनत गरेर मन्त्री हुनुभएको होला । हामी पनि पढाइमा त्यस्तै

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: