‘म श्रीमतीको कपडा धुन्छु’


प्रकाशित मिति :2017-12-15 10:33:08

–सर्मिला बुढाथोकी–

देवी शिवाकोटी दोलखावासीका लागि चर्चित अनुहार हो । उनी लामो समयदेखि मेलमिलापकर्ताका रुपमा परिचित छन् । गाउँघरमा हुने झै–झगडा, वादविवाद मिलाउँन खप्पिस अनि टुटेका मनहरू जोड्न दक्ष मेलमिलापकर्ताको नामले परिचित देवीको आफ्नो घरमा भने कहिले कुनै कुरामा वादविवाद भएन । नत्र देवीलाई यो ठाउँसम्म आईपुग्न कहाँ सहज हुुन्थ्यो र !

‘सायद उहाँको (श्रीमान होमप्रसाद पाठक) को साथ नहुँदो हो त म यो ठाउँमा आउँन सम्भव थिएन’ कुराकानीको सुरुवातमै छेउमै बसेका श्रीमानलाई इंगित गर्दै देवीले भनिन् ।

देवी शिवाकोटी र होमप्रसाद पाठक

एउटै गाउँ दोलखाको कालिञ्चोक गाउँपालिकाको सुनखानीमा जन्मे हुर्केका देवी र होमको विवाह अघि सामान्य चिनजान थियोे । उनीहरूबिचको त्यही सामान्य चिनजान २४ वर्ष अघि अर्थात २०५० सालमा जीवन साथीमा बदलियो ।

मेरो सफलताको सारथी बन्न भगवानले पठाएका होलान, देवीलाई अहिले यस्तै लाग्छ रे । त्यही भएर त आफ्नो सफलताको श्रेय श्रीमान होमलाई दिन्छन् उनी ।

विवाह गर्दा एसएलसीसम्म नगरेकी देवीले दुई सन्तानको आमा भएपछि २०५७ सालमा एसएलसी दिईन् । तर सफलता मिल्न सकेन । तीन पटक एसएलसी दिदा पनि सफल नभएपछि उनी धेरै निरास भइन् । फेरी उमेर पनि पाको । ‘पढाईलाई निरन्तरता दिन उत्साहित गरिरहेँ । चौथो पटक एसएलसी पास गरिन्’ होमले भने ।

‘पाको उमेरमा पढ्न थालेका, त्यसमाथि असफल भएपछि त निक्कै पीडा र निरासा भएकी थिएँ । उहाँको साथ र पढ्नै पर्छ भन्ने आफ्नो इच्छा शक्तिले हरेस खान दिएन र चार पटक लगाएरै भएपनि एसएलसी उत्र्तिण गर्न सके’ देवीले भनिन् ।

२०५१ सालमा उनीहरू चरिकोट आए । होमलाई सामाजिक काममा रुचि थियो । तर परिवारको गुजारा चलाउनको लागि उनले मासिक १५ सयको जागिर सुरु गरे । देवीले एसएलसी पास गरेर ग्रामीण स्वास्थ्य कार्यकर्ताको जागिर सुरु गरेपछि भने उनीहरूको जीवन केहि सहज बन्यो । अनि दुवैलाई सामाजिक काममा लाग्न पनि सजिलो भयो ।

एसएलसीपछि जागिर सुरु गरेपनि देवीले पढाईलाई निरन्तरता दिईन् । होमले पनि देवीलाई थप पढाईको लागि प्रोत्साहन गरिरहे ।

श्रीमानको प्रेरणा र साथकै कारण देवीले चार बर्ष लगाएर १२ कक्षा पनि पास गरिन् । त्यसपछि स्नातक र इपिएममा स्नातकोत्तर सकिन् । अहिले उनी ग्रामीण विकास विषयमा स्नातकोत्तर र कानुनमा स्नातक तहको अध्ययन गर्दैछिन् । पढाईको सिलसिलामा देवी एक-दुई महिनासम्म लगातार घर छोडेर काठमाडौँ बस्दा होमले घर सम्हाल्दै आएका छन् ।

दुवै सामाजिक कार्यकर्ता, देवी मेलमिलाप कर्ता हुन भने होम मानव अधिकारवादी संस्था मानव अधिकार सचेतन तथा विकास केन्द्र (हुराडेक) मा अध्यक्ष छन् । दुवैको धेरै समय घर बाहिरै बित्ने गर्छ ।

देवीले सहजै भनिन्, ‘हामी सबै काम आपसी समझदारी र साझेदारीमा गर्छौ ।’ यो जोडीका छोरा छोरी ठूला भैसके । त्यसैले अहिले छोरा छोरीको खासै चिन्ता छैन् । तर ८० बर्ष नाघेका बुबाको हेरचाह दुवैले मिलेर गर्छन् ।

यसरी सुरु हुन्छ दैनिकीः

देवी र होम दुवै बिहान सबेरै उठ्छन् । प्रायः जसो विहानको चिया र खाना देवीले नै तयार गर्छिन् । अभियान दुवैको एउटै प्रकृतिको भएकोले कार्यक्रमहरू पनि एउटै हुने गरेको छ । त्यसैले कैले कहि दुवैजना ९ बजेभित्रै खाना खाएर सँगै काममा निस्किन्छन् । ‘कैले म खाना तयार गर्छु र खाना खाएर अगाडि नै निस्कन्छु’ देवीले पारिवारीक दैनिकी सुनाईन् ।

सँगै रहेका होमले मुस्कुराउँदै देवीको कुरामा थपे, ‘उनले खाना र नास्ता बनाईरहँदा म हामी दुवैकोे कपडा छ भने धुन्छु । मलाई कपडा धुन रमाईलो लाग्छ ।’

देवकीको परिवार

हाम्रो समाज अहिले पनि परम्परागत सोचमा नै अड्किएको छ । श्रीमतीको कपडा धुदा कसैले देखे वा सुने भने पनि नामर्द र जोईटिंग्रेको संज्ञा पाउँछन्– नेपाली समाजका श्रीमानहरूले । तर श्रीमतीको कपडा धुदा होमलाई भने कत्ती पनि अप्ठेरो वा हिचकिचाहट हुँदैन । किनकी उनी प्रष्ट छन्, श्रीमान–श्रीमती एकै सिक्काका दुई पाटा हुन् । ‘जीवन जिउने क्रममा एक अर्कालाई सहयोग गर्दा अप्ठेरो मान्ने हो भने हाँसी खुसी बाँच्न सकिदैन । र एकले अर्काको सम्मान गरेको पनि ठहरिदैन’ होमले भने ।

यस बारे होमले थप व्यवहारिक जवाफ दिए ‘मलाई उनको कपडा धुदा कुनै अप्ठेरो लाग्दैन । साहेद छिमेकीलाई मैले श्रीमतीको समेत कपडा धुदा मनमा विभिन्न खाले सवाल उठ्दो हो । तर म सामाजिक अभियन्ता भएकोले मुख फोरेर मेरो कामको बारेमा नकारात्मक टिप्पणी गर्ने आँट कसैले गर्दैनन् ।’

पितृसतात्मक सोचले महिलाले घर सम्हाल्ने, सन्तानको हेरचाह गर्ने र पुरुषले बाहिरी काम गर्ने, पैसा कमाउने भन्छ । होमले भने, ‘हाम्रो जीवन भोगाइले पितृसत्तालाई चुनौती नै दियो । मैले घर र सन्तान सम्हाले भने देवीले समाजका वादविवाद र झैझगडा मिलाउन थालिन् ।’
‘उनी सामाजिक क्षेत्रमा बढी खटिन थालेपछि घर सम्हाल्ने जिम्मा मेरै काधँमा आयो । उनलाई मेरो र मलाई उनको साथ नभएको भए त २४ वर्ष पार गर्न कहाँ सहज थियो र ?’ होमले प्रश्न पनि गरे ।

दुवै जनाको एकअर्को प्रतिको साथ, सहयोग र समझादारी हुँदाहुँदै पनि २४ वर्षे वैवाहिक जीवन यात्रामा स–साना ठाकठुक न परेका त कहाँ हुन् र ? तर ति ठाकठुकले उनीहरूको सम्बन्धमा भने झनै मिठास थपिदिएछन् । त्यसो हुँदा एकले अर्कोप्रति मनमा तुस बोक्नुपर्ने कुनै पल नै बाँकी रहेन ।

‘हामीबिच विवाद भने कहिल्यै परेन । मैले चाहेको हरेक काम गर्न उहाँबाट छुट छ । फेरि मैले मेरो परिवार र समाज बुझेकोले त्यहि अनुसार व्यवहार गर्छु । त्यसैले असमझदारी हुनुपर्ने आवश्यकता र अवस्था नै बनेन’ देवीले सुनाइन् ।

एकअर्को प्रतिको विश्वासले नै विवाद र तनावबाट आफूहरूलाई टाढा राखेको होमको अनुभव छ । ‘दिर्घकालीन प्रभाव पर्ने कलह र असमझदारी भएको छैन्’ होमले पनि देवीको कुरामा थपे ।

देवकीका श्रीमान होमप्रसाद पाठक

शंका गर्दिन

घर भन्दा बाहिरको काममा निस्किने महिलाहरुमाथि नानाथरी टिप्पणी गरिन्छ । अनि देवीप्रतिको विश्वास नि ? प्रश्न खस्न नपाउँदै होमले भने, ‘म शंका गर्दिन । उनीप्रति विश्वास छ । शंकाले सम्बन्धमा चिसोपन ल्याउँछ भन्ने बुझेको छु ।’

‘मेरो पहिचान बनाउँन होमजीले साथ दिनुभयो । अहिले हामी दुवैको आ–आफ्नै पहिचान छ’ देवीले भनिन् ।

दुवैको आफ्नै पहिचान भएपनि सामाजिक क्षेत्रमा होमको नाम देवीसँग जोडिएर आउँछ । होम भन्छन् ‘मेरो पहिचान कहिले काँही उनको नामबाट हुन्छ । त्यसबेला म आफूलाई एक भाग्यमानी श्रीमान ठान्छु ।’

दुवैले एक अर्कोलाई सुरुवाती अवस्था देखिनै साथ, सहयोग र विश्वास गरेकाले नै पेसागत र दाम्पत्य जीवनमा सफलता मिलेको उनीहरूको बुझाइ छ । ‘सामाजिक मर्यादामा रहेर एक अर्कालाई आत्मियताका साथ, विश्वास गर्ने हो र सद्भाव राख्ने हो भने दाम्पत्य जीवन सफल हुन्छ’ होमले भने ।

पारिवारिक मेल र सफलताको लागि आपसी विश्वास र सहकार्य महत्वपूर्ण हो भन्छिन् देवी । ‘हाम्रो हरेक कुरामा सहकार्य र विश्वासको वातावरण छ । एकअर्कोको अभियानको सम्मान र काममा सम्मान पनि’ देवीले भनिन् ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

श्रीमती र छोरीहरुले दिए डा. देवकोटालाई दागबत्ती

-महिला खबर- डा. देवकोटाको पार्थिव शरीरमा श्रीमती डा. मधु दीक्षित देवकोटा, छोरीहरु मेधा, बसुधा र मञ्जरीले

तेजाब छर्कने प्रहरी धरौटीमा छुटे

–महिला खबर– ललितपुर । चितवनको भरतपुर महानगरपालिकामा बसोबास गर्दै आएकी महिलालाई तेजाब छर्किएर घाइते बनाउने ट्राफिक

प्रहरी र निजामती सेवामा ५० प्रतिशत महिला

–महिला खबर– ललितपुर । प्रदेश नम्बर २ ले आफ्नो प्रदेशमा प्रहरी भर्ना गर्दा ५० प्रतिशत

देशमा शान्ति आएकै छैनः मन्दिरा शर्मा, अधिकारकर्मी

–महिला खबर संवाद– न्यायका लागि कानुनी लडाइँ लड्न चाहने महिलाको उजुरी लेखेर मुद्दा लड्ने काम पनि

महिला उद्यमशिलता विकास कोषको रकम बढाउ : उद्यमी महिला

-महिला खबर- ‘७७ जिल्लामा उद्यमी महिलालाई २ लाख ५० हजारका दरले मात्रै वितरण गर्दा पनि २७

Read more
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: